Зажопить
(Zajopit')- Yakalamak, enselemek, ele geçirmek: Kaçmaya çalışan, saklanan birini kıskıvrak yakalamak veya kıstırmak.
1. Örnek Cümle:- Мусора его прямо у подъезда зажопили. [mu-sa-ra yi-vo prya-ma u pad-yez-da za-jo-pi-li]
- Polisler onu tam binanın girişinde enseledi.
2. Örnek Cümle:- Мы пытались убежать, но нас быстро зажопили. [mı pı-ta-lis' u-bi-jat', no nas bıs-tra za-jo-pi-li]
- Kaçmaya çalıştık ama bizi çabucak kıstırdılar.
- Suçüstü yakalamak, basmak, açığını bulmak: Birini gizli, yasak veya uygunsuz bir şey yaparken yakalamak.
1. Örnek Cümle:- Препод зажопил его со шпорой прямо на экзамене. [pri-pat za-jo-pil yi-vo sa şpo-ray prya-ma na ek-za-mi-ni]
- Hoca onu sınavda tam kopya çekerken enseledi.
2. Örnek Cümle:- Отец зажопил сына с сигаретой за гаражами. [a-tets za-jo-pil sı-na s si-ga-re-toy za ga-ra-ja-mi]
- Baba, oğlunu garajların arkasında sigara içerken yakaladı.
- Götünden yakalamak / Kıçından yakalamak
- Enselemek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Зажопить
Latin Transkripsiyonu: Zajopit'
Okunuşu ve Vurgu: [za-jo-pit']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, kaba Rusçada "kıç, göt" anlamına gelen жопа [jo-pa] kelimesinden türetilmiştir. Başına gelen за- [za] öneki, eylemin tamamlandığını, bir hedefe ulaştığını veya sınırlandırıldığını bildiren bitmişlik bildirir. Kelimenin kökeni, birini fiziki olarak arkasından yakalayarak hareket edemez hale getirmek, yani kelimenin tam anlamıyla "kıçından yakalamak" tasvirine dayanır. Zamanla bu kaba tasvir, sokak dilinde ve yeraltı dünyasında soyutlanarak her türlü yakalama ve enseleme eylemini ifade eden genel bir argo fiile dönüşmüştür.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Kelime, Sovyet dönemi yeraltı dünyasının argosu olan феня [fe-nya] ve sokak gençlik jargonu içerisinde geniş yer bulmuştur. Kolluk kuvvetlerinin bir şüpheliyi kaçarken kıstırması, bir hırsızın çalarken yakalanması durumlarında yaygın olarak kullanılır. Resmi dilin dışında, otoriteyle (polis, öğretmen, ebeveyn) olan çatışmaları tasvir etmek için tercih edilen son derece kaba bir ifadedir. Hapishane hiyerarşisinde ve sokak kültüründe, bir kişinin yakayı ele vermesi veya bir hatasını gizlemeye çalışırken basılması alaycı ve aşağılayıcı bir tonda зажопить [za-jo-pit'] ile tanımlanır. Ayrıca bu kelime başka bir bağlamda "açgözlülük etmek, cimrilik yapmak, elindekini paylaşmamak" (жопить [jo-pit'] fiilinden türeyerek) anlamında da kullanılabilse de, sunulan birincil anlamı tamamen fiziki yakalama ve suçüstü anındaki enselemedir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.