Захреначиться
(Zahrenaçitsya)- Bir şeye fena halde bulaşmak, içine düşmek, belaya batmak: Kendi başına veya dikkatsizlik sonucu istenmeyen, kötü, karmaşık veya tehlikeli bir duruma girmek, kendini batırmak.
1. Örnek Cümle:- Он так захреначился в этот проект, что теперь не знает, как выпутаться. [on tak za-hre-na-çil-sya v e-tat pra-yekt, şto ti-pyer' nye zna-yit, kak vı-pu-tat'-sya]
- O bu projeye öyle bir bulaştı ki, şimdi nasıl kurtulacağını bilmiyor.
2. Örnek Cümle:- Опять захреначился по пьянке, теперь расплачивайся. [a-pyat' za-hre-na-çil-sya pa p'yan-kye, ti-pyer' ras-pla-çi-vay-sya]
- Yine sarhoş kafayla bir boka bulaşmış, şimdi de bedelini öde.
- Yarrağın içine düşmek / Kendini yarağa sokmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Захреначиться
Latin Transkripsiyonu: Zahrenaçitsya
Okunuşu ve Vurgu: [za-hre-na-çit'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçada bir bitki olan `хрен` [hren] (yaban turpu) kelimesinin argo ve kaba bir metafor olarak `хуй` [huy] (erkek cinsel organı) yerine kullanıldığı küfürlü kökten türemiştir. `За-` [za-] ön eki, bir eylemin tamamlanması, bir şeyin içine girilmesi veya aşırıya kaçılması anlamını katarken, `-ать` [-at'] fiil yapım ekini ve `-ся` [-sya] dönüşlülük (refleksif) son ekini içerir. Dolayısıyla, kelimenin temelinde 'kendini kötü bir durumun içine sokmak' veya 'bir boka bulaşmak' gibi anlamlar yatar.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
`Захреначиться` kelimesi, konuşucunun kendini bilerek veya dikkatsizlik sonucu istenmeyen, kötü veya karmaşık bir duruma sokmasını ifade eden güçlü bir argo fiildir. Genellikle kendi hataları veya sorumsuzlukları nedeniyle bir belaya, pisliğe veya karmaşaya bulaşan kişiler için kullanılır. `Хрен` [hren] kelimesinin, `хуй` [huy] kelimesine nazaran biraz daha 'hafif' bir küfürlü eşanlamlısı olması, `захреначиться` fiiline 'kaba ama bazen mizahi bir pervasızlıkla kendini zor duruma sokmak' gibi bir ton katmaktadır. Bu ifade, özellikle alkol etkisiyle yapılan aptalca eylemler, kumar borçları veya kolay yoldan para kazanma çabaları sonucu yaşanan fiyaskolar gibi durumlarda karşımıza çıkar. `Влететь во что-то` [vlye-tyet' va şto-ta] (bir şeye dalmak/uçmak) ve `вляпаться` [vlya-pat'-sya] (bir boka bulaşmak) gibi kelimelerle eş anlamlı olarak kullanılır ve genellikle sonuçları olumsuz olan bir durumu vurgular.