Задуться
(Zadut'sya)- Sikişmek / Cinsel ilişkiye girmek: Sokak ve gençlik argosunda kaba bir şekilde cinsel eylemi ifade etmek için kullanılır.
1. Örnek Cümle:- Они ушли в спальню, чтобы там спокойно задуться. [a-ni uş-li f spal-nyu, ştobı tam spas-koy-na za-dut-sya]
- Sessizce sikişmek için yatak odasına gittiler.
2. Örnek Cümle:- Вчера на вечеринке они быстро нашли место, где задуться. [fçi-ra na vi-çi-rin-ki a-ni bıs-tra naş-li mye-sta, gdye za-dut-sya]
- Dün partide sikişecek bir yeri hızlıca buldular.
- Götü çıkmak / Canı çıkana kadar bir işle uğraşmak: Son derece zor, uğraştırıcı ve yıpratıcı bir süreçle mücadele etmek.
1. Örnek Cümle:- Я вчера весь вечер задулся с этим мотором. [ya fçi-ra ves' vye-çir za-dul-sya s e-tim ma-to-ram]
- Dün bütün akşam bu motorla sikiştim (uğraşıp durdum).
2. Örnek Cümle:- Если мы не подготовимся, придётся сильно задуться на экзамене. [ye-sli mı ni pad-go-to-vim-sya, pri-dyo-tsya sil-na za-dut-sya na ik-za-mi-ni]
- Eğer hazırlanmazsak sınavda fena halde götümüz çıkacak.
- Sönmek / Üflemek / Şişmek (Mecazi olarak: Sikişmek veya yoğun bir iş yüzünden canı çıkmak)
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Задуться
Latin Transkripsiyonu: Zadutsya
Okunuşu ve Vurgu: [za-dut-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçada üflemek, rüzgarın esip söndürmesi veya içeri sızması anlamına gelen дуть [dut'] eyleminden türemiştir. Ön ek olan за- [za-] eyleme başlama, aşırılık veya bir sınıra ulaşma anlamı katarken, dönüşlülük eki olan -ся [-sya] eylemin özneye geri döndüğünü belirtir. Kelimenin standart dildeki kökeni "rüzgardan sönmek" veya "aşırı üşümek" gibi fiziksel durumlara dayanmaktadır. Ancak yeraltı dünyası ve sokak argosunda kelimenin semantik yapısı radikal bir dönüşüme uğramıştır. Madde bağımlılığı jargonunda damarı ıskalayarak derinin altına enjekte etmek ve şişliğe sebep olmak anlamında kullanılan задуться [za-dut-sya], fiziksel yıpranma, limitleri zorlama ve tıkanma anlamları üzerinden cinsel birleşmeyi tanımlayan поебаться [pa-yi-bat-sya] fiilinin argodaki örtmeceli bir alternatifi haline gelmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Kelime, Rus sokak kültüründe ve özellikle 20. yüzyılın son çeyreğinde yaygınlaşan hapishane argosu yani феня [fe-nya] ile uyuşturucu alt kültürünün kesişim noktasında popülerlik kazanmıştır. Küfür içeren temel eylemlerin doğrudan söylenmek istenmediği veya daha kapalı, şifreli bir sokak dili (jargon) kurulmak istendiği durumlarda tercih edilmektedir. Rus dilinin ağır küfür köklerinden biri olan ебать [yi-bat] fiilinden türeyen поебаться [pa-yi-bat-sya] kelimesi iki temel anlama sahiptir: Birincisi doğrudan kaba anlamda cinsel ilişkiye girmek, ikincisi ise bir iş üzerinde yıpratıcı, canından bezdirici derecede çok çalışmak, uğraşmaktır. Задуться [za-dut-sya] fiili, her iki anlamı da kapsayacak şekilde argoda kendine yer bulmuştur. Bir yandan fiziksel olarak aşırı yorulmayı ve canı çıkana kadar uğraşmayı betimlerken, diğer yandan doğrudan kaba cinsel birleşmeyi ifade eden bir metafor olarak işlev görür.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.