Задроченный
(Zadroçennıy)- Aşırı yorgun, bitkin, canı çıkmış (Fiziksel veya zihinsel tükenmişlik): Yoğun çalışma, uykusuzluk veya zorlayıcı bir süreç yüzünden tamamen enerjisini yitirmiş kişi.
1. Örnek Cümle:- Я пришёл домой абсолютно задроченный после двенадцатичасовой смены. [ya pri-şol da-moy ap-sa-lyut-na za-dro-çın-nıy pos-li dvy-na-tsa-ti-ça-sa-voy smye-nı]
- On iki saatlik mesainin ardından eve tamamen canım çıkmış halde geldim.
2. Örnek Cümle:- Выглядишь задроченным, тебе надо выспаться. [vıg-lyadiş za-dro-çın-nım, ti-bye na-da vıs-pa-tsa]
- Canı çıkmış gibi görünüyorsun, uyuman lazım.
- Sürekli baskı altında tutulmuş, hırpalanmış, ezilmiş kişi: Otorite veya çevre baskısıyla özgüvenini yitirmiş, bezdirilmiş birey.
1. Örnek Cümle:- Этот студент выглядит задроченным постоянными придирками профессора. [e-tat stu-dyent vıg-lyadit za-dro-çın-nım pas-ta-yan-nı-mi pri-dir-ka-mi pra-fye-sa-ra]
- Bu öğrenci, profesörün sürekli sataşmaları yüzünden tamamen hırpalanmış görünüyor.
- Haşatı çıkmış, aşırı yıpranmış, eskimiş nesne veya mekan: Aşırı ve hor kullanım sonucu deforme olmuş cansız varlıklar.
1. Örnek Cümle:- У него в руках был задроченный старый телефон с разбитым экраном. [u ni-vo v ru-kah bıl za-dro-çın-nıy sta-rıy ti-li-fon s raz-bi-tım ek-ra-nam]
- Elinde ekranı kırık, haşatı çıkmış eski bir telefon vardı.
- Mastürbasyon yapmaktan canı çıkmış / İliğine kadar sömürülmüş
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Задроченный
Latin Transkripsiyonu: Zadroçennıy
Okunuşu ve Vurgu: [za-dro-çın-nıy]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçada mastürbasyon yapmak anlamına gelen дрочить [dra-çit'] fiilinden türetilmiştir. Дрочить [dra-çit'] eylemi, tarihsel olarak Proto-Slavca kökenli olup aslen 'şımartmak, okşamak, büyütmek' gibi nötr ve yetiştirmeye yönelik anlamlar taşımaktaydı. Kelimenin cinsel eylemi tanımlayan argo ve kaba kullanımına geçişi modern dönemde gerçekleşmiştir. Kelimenin başına gelen за- [za-] öneki, Rusça fiil yapılarında bir eylemin aşırı derecede, yıpratıcı bir sınıra kadar yapıldığını veya eylem sonucunda nesnenin zarar gördüğünü belirtir. Sonundaki sıfat fiil ekiyle birleşen задроченный [za-dro-çın-nıy], kelime anlamıyla 'mastürbasyon yapmaktan bitap düşmüş, iliği kemiği kurutulmuş' durumunu ifade eder.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak dilinde ve günlük kaba argoda bu ifade, bireyin maruz kaldığı yoğun fiziksel veya zihinsel baskı altındaki yıpranmışlık halini anlatmak için kullanılır. Kelime, fiziksel yorgunluğun ötesinde, kişinin iradesinin kırılması, sürekli darlanması ve sistematik olarak hırpalanması durumunu tasvir eder. Özellikle otorite figürlerinin (iş yerinde amirlerin, okulda öğretmenlerin veya ailede baskıcı ebeveynlerin) sürekli dırdırına, eleştirilerine veya mobbingine uğrayarak psikolojik olarak çökmüş bireyleri tanımlamakta çok yaygındır. İnternet ve teknoloji kültürünün gelişimiyle birlikte, günlerini bilgisayar başında harcayan, dış dünyadan kopuk, sosyal becerileri zayıf 'inek' veya bağımlı tipleri niteleyen задрот [za-drot] kelimesiyle de yakın bir anlamsal ilişki içindedir. Nesneler için kullanıldığında ise, bakımı yapılmamış, aşırı yıpranmış, haşatı çıkmış cihazları, araçları veya kıyafetleri niteleyen son derece yaygın bir mecaz haline gelmiştir.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.