Задрачивать
(Zadraçivat')- Canından bezdirmek, eziyet etmek, canını okumak, beynini sikmek: Bir kimseyi bitmek bilmeyen taleplerle, sürekli dırdırla veya ağır işlerle fiziksel ve zihinsel olarak çökertmek.
1. Örnek Cümle:- Начальник весь день задрачивает меня какими-то глупыми отчётами. [na-çal-nik ves' dyen' za-dra-çi-vait mi-nya ka-ki-mi-ta glu-pı-mi at-ço-ta-mi]
- Müdür bütün gün saçma sapan raporlarla beynimi sikiyor.
2. Örnek Cümle:- Хватит меня задрачивать своими вопросами! [hva-tit mi-nya za-dra-çi-vat' sva-i-mi vap-ro-sa-mi]
- Sorularınla kafamı sikmeyi kes artık!
- Aşırı çalışmak, deliler gibi kasmak, takıntılı şekilde pratik yapmak: Bir işi, dersi veya bilgisayar oyununu ustalaşmak amacıyla kendini helak edercesine tekrar tekrar yapmak.
1. Örnek Cümle:- Он неделями задрачивает эту игру, чтобы пройти босса. [on ni-dye-lyami za-dra-çi-vait e-tu ig-ru, şto-bı pray-ti bos-sa]
- Bölüm sonu canavarını geçebilmek için haftalardır bu oyunu kasıyor.
2. Örnek Cümle:- Перед экзаменом пришлось задрачивать все билеты. [pi-rit ig-za-mi-nam priş-los' za-dra-çi-vat' fse bi-lye-tı]
- Sınavdan önce bütün konuları ezberleyene kadar kasmak zorunda kaldım.
- Mastürbasyonla yıpratmak / Canını çıkarana kadar hırpalamak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Задрачивать
Latin Transkripsiyonu: Zadraçivat
Okunuşu ve Vurgu: [za-dra-çi-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, köken olarak Rusça kaba argoda mastürbasyon yapmak anlamına gelen дрочить [dra-çit'] (veya varyantı olan драчить) fiiline dayanır. Bu fiilin öncülü olan Proto-Slavca kökler tarihsel olarak "okşamak, şımartmak, büyütmek" gibi zararsız anlamlar taşımaktaydı. Zamanla anlamsal bir kayma ile cinsel bir kaba eyleme dönüşmüştür. Başına gelen ve aşırılık, bitmişlik veya bir eylemin nesnesi üzerindeki yıkıcı etkisini belirten за- [za-] ön ekiyle birleşerek задрачивать [za-dra-çi-vat'] halini almıştır. Kelimenin motamot etimolojik mantığı "birini mastürbasyon yaparak bitap düşürmek, canını çıkarmak" olsa da, modern argoda tamamen mecazi olarak fiziksel ve psikolojik hırpalamayı ifade eder.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu fiil, Rus askeri kışlalarındaki akran zorbalığı (dedovşçina) jargonunda ve Sovyet Gulag hapishane sisteminde (Fenya) geniş bir kullanım alanına sahipti. Üstlerin veya kıdemlilerin alt rütbedekilere, onları tamamen yıldırmak ve iradelerini kırmak amacıyla yaptırdığı anlamsız, bitmek bilmeyen temizlik, nöbet veya angarya işleri tanımlamak için kullanılırdı. Sovyetler sonrasında bu kaba ifade sokak diline, okul ve üniversite gençliğinin jargonuna, oradan da kurumsal iş hayatına geçmiştir. Günümüzde işyerinde yöneticinin çalışanlara uyguladığı psikolojik bezdirme (mobbing) süreçlerini anlatmak için sıklıkla tercih edilir. Kelimenin ikinci bir popüler kültür alanı ise bilgisayar oyunları ve espor dünyasıdır. Burada, bir oyunu profesyonelleşmek adına günde on sekiz saat oynayarak "kasmak", karakter geliştirmek (grind) veya refleksleri mükemmelleştirmek için kendini yıpratırcasına pratik yapmak anlamında nötr bir anlama doğru evrilmiştir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.