Ебукентий
(Yebukentiy)- Çudak, durak (Garip tip, tuhaf adam, salak/enayi): Saçma sapan davranan, öngörülemez tuhaflıklar yapan veya ahmakça hatalara düşen kimse.
1. Örnek Cümle:- Ну ты и ебукентий, опять ключи в машине закрыл! [nu tı i yi-bu-kyen-tiy, a-pyat' klyu-çi v ma-şi-nye zak-rıl]
- Ulan tam bir salkentsin (enayisin), yine anahtarları arabada kilitli bıraktın!
2. Örnek Cümle:- Этот ебукентий весь день ходит в одном ботинке. [e-tat yi-bu-kyen-tiy ves' dyen' ho-dit v ad-nom ba-tin-ki]
- Bu yarım akıllı (garip tip) bütün gün tek ayakkabıyla geziyor.
- İronik ve küçümseyici hitap şekli (Sik kafalı / Gavat / Bizim ahmak / Şapşal): Samimi arkadaş gruplarında, kişiyi aşağılamaktan ziyade onunla alaycı ve hafif tepeden bakan bir sevgi tonuyla konuşurken kullanılan seslenme sözü.
1. Örnek Cümle:- Эй, ебукентий, иди сюда, дело есть. [ey, yi-bu-kyen-tiy, i-di syu-da, dye-la yest']
- Hey, sik kafalı, buraya gel, bir iş var.
2. Örnek Cümle:- Здорово, ебукентий! Как жизнь молодая? [zda-ro-va, yi-bu-kyen-tiy! kak jizn' ma-la-da-ya]
- Selam gavat! Nasıl gidiyor gençlik?
- Uydurma "Sikenti" ismi (Sikmek kökünden türetilmiş takma erkek adı)
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Ебукентий
Latin Transkripsiyonu: Yebukentiy
Okunuşu ve Vurgu: [yi-bu-kyen-tiy]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçadaki en yaygın küfür (mat) köklerinden olan ve cinsel ilişkiye girmek/sikmek anlamına gelen ебать [yebat'] fiilinin kökü (еб-) ile Rusça kilise veya aristokrasi isimlerinde sıkça rastlanan asil erkek ismi son eki -кентий [kentiy] (Innokentiy / İnnokentiy ismi gibi) birleştirilerek türetilmiştir. Kelime, son derece kaba ve vulger bir cinsel eylem kökünü, kulağa son derece ciddi, asil ve geleneksel gelen bir isim kalıbıyla evlendirerek morfolojik bir tezat (kontrast) yaratır. Dilbilimsel açıdan bu tür uydurma kelimeler, dil oyunu (language play) kategorisinde değerlendirilir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
İfade, Sovyetler Birliği'nin çöküşünden sonraki dönemde, özellikle sokak jargonunda, gençlik argosunda ve internet forumlarında popüler hale gelmiştir. Temel olarak iki işlevi vardır: Birincisi, absürt veya aptalca davranan kişilere doğrudan "salak", "enayi" ya da "garip adam" demek yerine, onları uydurma ve komik bir asilzade ismiyle etiketleyerek alaya almaktır. İkincisi ise, yakın arkadaş çevrelerinde bir tür kaba ama sevecen hitap biçimi olarak kullanılmasıdır. Mat kökenli olmasına rağmen, doğrudan ağır bir küfürden ziyade, içinde bulunulan duruma göre hafifletilmiş, ironik ve üstten bakan (küçümseyici ama aynı zamanda arkadaşça) bir tavır barındırır. Bu yapay isimleştirme tekniği, Rus argosundaki yaratıcı argo üretim mekanizmalarının tipik bir örneğidir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.