Яйца чесать
(Yaysa çesat')- Boş gezinmek, aylaklık etmek, tembellik yapmak: Hiçbir iş yapmadan zaman öldürmek, sorumluluklardan kaçmak, tembelce oturmak.
1. Örnek Cümle:- Хватит яйца чесать, иди работай! [hva-tit yay-sa çe-sat', i-di ra-bo-tay!]
- Yeter taşak kaşımayı, git çalış!
2. Örnek Cümle:- Он весь день яйца чешет, а потом жалуется, что денег нет. [on vyes' dyen' yay-sa çe-şet, a pa-tom ja-lu-yet-sa, şto dye-nyeg nyet.]
- Bütün gün taşak kaşıyor, sonra da parası olmadığından şikayet ediyor.
3. Örnek Cümle:- Нечего тут сидеть и яйца чесать, займись делом! [nye-çe-va tut si-dyet' i yay-sa çe-sat', zay-mis' dye-lam!]
- Burada oturup taşak kaşacak bir şey yok, işine bak!
- Taşak kaşımak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Яйца чесать
Latin Transkripsiyonu: Yaysa çesat'
Okunuşu ve Vurgu: [yay-sa çe-sat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Deyim, Rusçada yumurta anlamına gelen 'яйцо' [yay-tso] kelimesinin çoğulu olan 'яйца' [yay-sa] ve kaşımak fiili olan 'чесать' [çe-sat'] kelimelerinin birleşiminden oluşur. Kelimenin birebir anlamı 'taşak kaşımak'tır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu tabir, Rusça küfür jargonunun derinliklerinde yer alan, aşırı tembelliği, boş zaman geçirmeyi ve hiçbir iş yapmamayı tasvir etmek için kullanılan oldukça kaba ve müstehcen bir ifadedir. Söz konusu eylem, genellikle oturarak veya uzanarak yapılan, hiçbir üretkenliği olmayan bir 'meşguliyet' olarak algılanır. Deyim, bir kişinin sorumluluklarından kaçtığını, zamanını boşa harcadığını ve tamamen pasif bir durumda olduğunu vurgular. Özellikle birine kızgınlık ifade ederken, onu tembellikle suçlarken veya boş zamanını eleştirirken kullanılır. Rus toplumunda, çalışkanlık ve üretkenlik önemli değerler olduğundan, bu deyim bir tür sosyal hor görme ve aşağılama aracı olarak işlev görür. Bu ifade, Levin'in bahsettiği pragmatik analizlerdeki 'fiilsiz kovma cümleleri' kategorisine yakın bir anlam taşır; yani bir eylemsizliği, bir durumu sert bir şekilde reddetme ve kınama biçimidir.
