Вытрахиваться
(Vytrakhivat'sya)- Artistlik yapmak, hava atmak, kasılmak, götü kalkmak, dikbaşlılık veya kışkırtıcılık etmek: Bir toplulukta veya birine karşı gereksiz yere meydan okuyan, kendini üstün göstermeye çalışan tavırlar sergilemek.
1. Örnek Cümle:- Хорош тебе, хватит вытрахиваться перед пацанами. [ha-roş ti-bye, hva-tit vı-tra-hi-vat-sa pi-rit pa-tsa-na-mi]
- Tamam artık, çocukların önünde artistlik yapıp durmayı kes.
2. Örnek Cümle:- Он опять начал вытрахиваться, вот и получил в морду. [on a-pyat na-çal vı-tra-hi-vat-sa, vot i pa-lu-çil f mor-du]
- Yine dikbaşlılık etmeye kaşınmaya başladı, sonunda ağzının payını aldı.
- Aşırı yorulmak, canı çıkmak, amiyane tabirle götü sikilmek, pestili çıkmak: Yoğun fiziksel veya zihinsel çalışma sonucu enerjinin tamamen tükenmesi.
1. Örnek Cümle:- Каждый день на этой стройке вытрахиваюсь по полной. [kaj-dıy dyen' na e-tay stroy-kye vı-tra-hi-va-yus' pa pol-nay]
- Bu şantiyede her gün götüm sikiliyor, pestilim çıkıyor.
2. Örnek Cümle:- Нельзя так вытрахиваться на тренировках, побереги себя. [nil-zya tak vı-tra-hi-vat-sa na tri-ni-rof-kah, pa-bi-ri-gi si-bya]
- Antrenmanlarda kendini bu kadar tüketmemelisin, biraz acı kendine.
- Silkelenip çıkmak / Sikişerek tükenmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Вытрахиваться
Latin Transkripsiyonu: Vytrakhivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [vı-tra-hi-vat-sa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçada "sallayarak boşaltmak", "silkeleyip dökmek" anlamına gelen standart Rusça вытряхивать [vı-trya-hi-vat'] fiili ile vurmak, çarpmak anlamından türeyip argoda cinsel ilişkiyi tanımlayan müstehcen трахать [tra-hat'] fiilinin birleşimiyle oluşmuş melez (hibrit) bir argo yapıdır. Вы- [vı-] ön eki eylemin dışarıya doğru, sonuna kadar veya tükenecek derecede yapıldığını bildirirken, -ся [-sya/-sa] dönüşlülük eki eylemin özneye geri döndüğünü gösterir. Bu doğrultuda kelime, etimolojik olarak hem içindeki tüm enerjiyi sikişerek veya hırpalanarak tüketmek hem de dışarıya karşı kışkırtıcı bir şekilde kendini sergilemek anlamlarını barındırır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus argo ve sokak kültüründe (Mat) bu fiil iki temel anlamsal damardan beslenir. İlk damar, kışkırtıcı davranmak, haksız yere meydan okumak veya hak etmediği bir rolü oynamaya çalışmak anlamına gelen выебываться [vı-ye-bı-vat-sa] eylemiyle eş anlamlıdır. Sovyet sonrası dönemde sokak çeteleri ve mahalle kültüründe (gopnik), bir kişinin kendi sınırlarını aşarak hava atması veya dikbaşlılık yapması durumunda bu kelime sıklıkla kullanılmıştır. İkinci damar ise aşırı çalışmaktan, stresten veya fiziksel efordan dolayı pestili çıkmak, posası kalmamak, tamamen tükenmek (уставать / выбиваться из сил) anlamına gelir. Kelimenin bu çift taraflı kullanımı, Rus argosunun esnek yapısını ve fiziksel cinsellik eylemlerini günlük hayatın zorluklarını veya sosyal meydan okumaları tanımlamak için nasıl yeniden formüle ettiğini açıkça gösterir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.