1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Высекеляться
Latin Transkripsiyonu: Vysekelyat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [vı-se-ke-lyat'-sya]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Kelime, Rusça kaba/müstehcen argoda kadın cinsel organı (klitoris) anlamına gelen секель (sekel) kökünden türetilmiştir. Ön ek olan вы- (vy-) eylemin dışa vurumunu veya sınırını belirtirken, dönüşlülük eki olan -ся (-sya) ise eylemin özneye yönelik olduğunu gösterir. Kelimenin kökenindeki anatomik gönderme, argoda yapay bir hassasiyet, aşırı narinlik veya kırılganlık gösterme eylemini alaycı ve aşağılayıcı bir tonda tanımlamak için morfolojik bir deformasyona uğratılmıştır. Bu yönüyle kelime, kaba dilin anatomik unsurları psikolojik tavırları nitelendirmek üzere nasıl araçsallaştırdığının tipik bir örneğidir.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Rus sokak jargonunda ve alt kültürlerinde (özellikle Fenya ve gençlik argosunda) bireylerin dürüst, doğrudan ve sert olmaları beklenir. Yapay bir kibarlık, aşırı duyarlılık, narinlik veya çıt kırıldım tavırlar sergilemek, bu topluluklarda ikiyüzlülük veya zayıflık olarak algılanır. Высекеляться fiili, tam olarak bu yapay narinliği, hak etmeyen bir kırılganlık maskesini takınmayı veya karşı tarafa şirin/masum görünmeye çalışmayı hedef alan kaba bir eleştiri ifadesidir. Çoğunlukla karşısındaki kişinin tavırlarını sahte, sinir bozucu veya gereksiz bulan konuşucu tarafından, durumu bastırmak veya muhatabını gerçekçi bir tavra zorlamak amacıyla kullanılır. Kelimenin kökenindeki müstehcen ton, hitap edilen kişinin tavrını tamamen değersizleştirmek ve onu toplumsal hiyerarşide aşağıya çekmek amacı taşır.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.