Выпиздюриваться
(Vypizdyurivat'sya)- Zor bela, uyuşukça veya isteksizce bir yerden dışarı çıkmak (Kendini dışarı atmak / Sürünerek çıkmak): Sıcak, rahat bir yerden veya bulunulan ortamdan üşenerek, yavaşça ve isteksizce ayrılmak.
1. Örnek Cümle:- Ты почему так долго выпиздюриваешься из дома? Мы же опаздываем! [tı pa-çi-mu tak dol-ga vı-piz-dyu-ri-va-iş-sya iz do-ma? mıy je a-paz-dı-va-im!]
- Evden çıkman niye bu kadar uzun sürdü (götünü yaya yaya anca çıktın)? Gecikiyoruz işte!
2. Örnek Cümle:- Нам пора выпиздюриваться на эту метель, работа сама себя не сделает. [nam pa-ra vı-piz-dyu-ri-vat-sa na e-tu mi-tel', ra-bo-ta sa-ma si-bya ni sde-la-it]
- Bu tipide kendimizi dışarı atmamız (sürünerek de olsa çıkmamız) lazım, iş kendi kendini yapmayacak.
- Zorlu veya tehlikeli bir durumdan/ortamdan sıyrılmak, paçayı kurtarmak: Karmaşık, kalabalık veya sıkıntılı bir yerden güç bela çıkıp uzaklaşmak.
1. Örnek Cümle:- Кое-как выпиздюрились из этой пробки только к вечеру. [ko-ye kak vı-piz-dyu-ri-lis' iz e-tay prob-ki tol-ka k vye-çi-ru]
- Bu trafik sıkışıklığından akşama doğru kendimizi ancak dışarı atabildik (kurtulabildik).
2. Örnek Cümle:- Давай выпиздюривайся оттуда, пока полиция не приехала. [da-vay vı-piz-dyu-ri-vay-sya at-tu-da, pa-ka pa-li-tsi-ya ni pri-ye-ha-la]
- Polis gelmeden önce oradan kendini dışarı at (paçayı kurtar).
- Amından süzülerek çıkmak / Götünü yaya yaya dışarı çıkmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Выпиздюриваться
Latin Transkripsiyonu: Vypizdyurivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [vı-piz-dyu-ri-vat-sa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçanın en güçlü ve üretken müstehcen (Mat) köklerinden biri olan ve kadın cinsel organını ifade eden пизда [piz-da] kelimesinden türetilmiştir. Bu köke eklenen yönelme ve dışarıya doğru hareket bildiren вы- [vı-] öneki ile eylemin devamlılığını, sürecini ve zorluğunu niteleyen -ива- [-iva-] eylemsi eki birleşmiştir. Son olarak kelimeye dönüşlülük anlamı katan -ся [-sya] eki eklenerek yapı tamamlanmıştır. Kelimenin kökenbilimsel mantığı, bir yerden zorlukla, isteksizce veya uyuşuk bir şekilde "kendini dışarı çıkarmak, süzülerek çıkmak" eylemine dayanır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak kültürü ve argosunda (Mat), temel cinsel organ kökleri sadece kaba hakaretler üretmekle kalmaz; aynı zamanda yön, hareket, durum ve eylem bildiren son derece zengin bir fiil çeşitliliği yaratır. Bu bağlamda, standart Rusçadaki выбираться [vı-bi-rat-sa] (bir yerden güçlükle dışarı çıkmak, kurtulmak, yolu bulup ayrılmak) fiilinin aşırı kaba ve ekspresif bir versiyonu olarak kullanılır. Sosyo-kültürel olarak bu ifade; sabah sıcak yataktan kalkıp soğuk havaya çıkmak zorunda kalındığında, sıkıcı veya tehlikeli bir ortamdan (örneğin bir bar kavgasından veya polis baskınından) paçayı sıyırıp kurtulmaya çalışırken ya da uyuşuk davranan birinin yavaş hareketlerini alaycı bir şekilde eleştirirken tercih edilir. Konuşucunun içinde bulunduğu bıkkınlık, üşengeçlik veya ortamdan acilen uzaklaşma hissini en üst perdeden dışa vurmasını sağlar.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.