Выпиздярить
(Vypizdyarit')- Birini bir yerden kaba ve sert bir şekilde kovmak, siktir çekip kap dışarı etmek: Bir kişiyi fiziksel güç kullanarak veya hakaretlerle bir mekandan, gruptan ya da işten uzaklaştırmak.
1. Örnek Cümle:- Его вчера выпиздярили с работы за пьянку. [yi-vo fçe-ra vı-piz-dya-ri-li s ra-bo-tı za pyan-ku]
- Dün onu sarhoşluk yüzünden işten siktir edip attılar.
2. Örnek Cümle:- Охрана быстро выпиздярила хулиганов из клуба. [ah-ra-na bıs-tra vı-piz-dya-ri-la hu-li-ga-naf is klu-ba]
- Güvenlik serserileri kulüpten hızlıca siktir edip dışarı attı.
- Bir nesneyi fırlatıp atmak, çöpe göndermek, gözden çıkarmak: İstenmeyen veya eskiyen eşyaları sert ve umursamaz bir tavırla fırlatmak, atmak.
1. Örnek Cümle:- Выпиздяри этот старый хлам на помойку. [vı-piz-dya-ri e-tat sta-rıy hlam na pa-moy-ku]
- Bu eski döküntüyü siktir et çöpe at.
- Siktir edip dışarı atmak / Amına koyarak kovmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Выпиздярить
Latin Transkripsiyonu: Vypizdyarit'
Okunuşu ve Vurgu: [vı-piz-dya-rit']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçadaki en eski ve en yaygın dört "mat" (müstehcen ve tabulaşmış argo) kökünden biri olan ve kadın cinsel organını tanımlayan пизда [piz-da] kökünden türetilmiştir. Bu köke, bir şeyin dışarıya doğru hareketini, tamamlanmasını veya tamamen çıkarılmasını belirten вы- [vı] ön eki ve eylemin şiddetini, yoğunluğunu ve kaba tınısını artıran ekspresif, pekiştirici -яр- [-yar-] eki eklenmiştir. Sonundaki -ить [-it'] ise standart geçişli fiil yapıcı ekidir. Tarihsel ve morfolojik açıdan bu birleşim, standart dildeki "çıkarmak" veya "kovmak" anlamına gelen eylemlerin en üst düzeyde kaba, saldırgan ve aşağılayıcı bir tona büründürülmüş halidir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Sosyodilbilimsel açıdan bu fiil, konuşucunun muhatabına veya bahsettiği duruma karşı duyduğu aşırı öfke, tahammülsüzlük, otorite kurma arzusu ya da bıkkınlığı ifade eder. Rus sokak kültüründe ve özellikle cezaevi/yeraltı dünyası argosunda (Fenya) bir kişinin bir mekandan veya gruptan fiziksel olarak zorla, aşağılanarak uzaklaştırılmasını anlatır. Sovyet dönemi ve sonrasında toplumsal gerilimlerin, ekonomik buhranların ve hiyerarşik baskıların dilde yarattığı deşarj mekanizmasının bir ürünüdür. Eylem sadece insanları bir yerden kovmakla sınırlı kalmamış; zamanla nesneleri fırlatıp atmak, işten tazminatsız ve hakaretlerle kovulmak veya değersiz bir şeyi hayatından tamamen çıkarmak anlamında da geniş bir kullanım alanı bulmuştur. Cinsel organ kökenli olmasına rağmen, kelimenin güncel pratik kullanımında doğrudan cinsel bir çağrışım kalmamış, tamamen eylemin kaba gücünü ve kararlılığını vurgulayan ekspresif bir işleve bürünmüştür.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).