Выпичуживать
(Vypichuzhivat')- Hileyle, kandırarak veya tatlı dille bir şeyi/parayı birinden sızdırmak, koparmak (Выманивать): Birini manipüle ederek parasını veya malını rızası dışında ama rızası varmış gibi gösterek elinden almak.
1. Örnek Cümle:- Он умеет выпичуживать последние деньги у доверчивых прохожих. [on u-mye-yet vı-pi-çu-ji-vat' pas-lyed-ni-ye dyen'-gi u da-vye-ri-vıh pra-ho-jih]
- Saf yoldan geçenlerin son parasını hileyle sızdırmayı çok iyi bilir.
2. Örnek Cümle:- Хватит зубы заговаривать, ты просто хочешь выпичуживать мой телефон! [hva-tit zu-bı za-ga-va-ri-vat', tı pras-ta ho-çeş' vı-pi-çu-ji-vat' moy tye-lye-fon]
- Lafı dolandırıp durma, resmen telefonumu kandırıp elinden almaya çalışıyorsun!
- Zorla, baskıyla veya tehditle birini bir yerden kovmak, kapı dışarı etmek (Выгонять): İstenmeyen bir kişiyi bir mekandan zor kullanarak veya lafla sepetlemek.
1. Örnek Cümle:- Его каждый день выпичуживают из приличных заведений за пьяные драки. [ye-vo kaj-dıy dyen' vı-pi-çu-ji-va-yut iz pri-liç-nıh za-vye-dye-niy za pya-nı-ye dra-ki]
- Sarhoş kavgaları yüzünden onu her gün nezih mekanlardan kapı dışarı ediyorlar.
2. Örnek Cümle:- Не надо меня выпичуживать, я сам уйду! [nye na-da mye-nya vı-pi-çu-ji-vat', ya sam uy-du]
- Beni kovmanıza gerek yok, kendim giderim!
- Hileyle çekip çıkarmak, ayartarak almak / Dışarı atmak, kovmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Выпичуживать
Latin Transkripsiyonu: Vypichuzhivat
Okunuşu ve Vurgu: [vı-pi-çu-ji-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusça halk ağızlarında (diyalektlerde) ve eski hırsız argosunda (Fenya) kendine yer bulan bu eylem, ön ek вы- (dışarı çıkarma, koparma) ve ekspresif bir kök yapısından türetilmiştir. Bazı dilbilimsel tahminlere göre, 'yabancı, başkasına ait olan' anlamındaki чужой [çujoy] köküyle morfolojik bir etkileşime girerek başkasının elindeki bir şeyi hileyle veya zorla 'yabancılaştırma' (kendi tarafına geçirme) anlamını kazanmıştır. Diğer bir yaklaşım ise kelimenin ufak kuş anlamına gelen пичуга [piçuga] kelimesinden türeyen ve 'bir kuşu yuvasından etmek veya ürkütüp dışarı kaçırmak' şeklindeki kırsal metaforlara dayanabileceğidir. Dialektolojik kökeni, 19. yüzyıl halk ağzından 20. yüzyıl suç dünyası jargonuna evrilmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Söz konusu kelime, Rus suç dünyasının (Fenya) ve sokak argosunun erken dönem gelişim aşamalarında, özellikle dolandırıcılık ve gasp faaliyetlerini tanımlamak için kullanılmıştır. Bir kurbanı hileyle, tatlı dille veya manipülasyonla parasından, mülkünden etmek (выманивать) anlamının yanı sıra; bir kişiyi bulunduğu mekandan, gruptan veya sığınaktan zorla, baskıyla veya tehditle uzaklaştırmak, kapı dışarı etmek (выгонять) işlevini de taşır. Sovyetler Birliği döneminde özellikle çalışma kamplarındaki (Gulag) mahkumlar arasında hiyerarşik üstünlük kurma mücadelelerinde, zayıf halkaları koğuştan veya paylaşımdan uzaklaştırmak amacıyla bu terime başvurulduğu görülür. Günümüz modern Rus argosunda kullanım sıklığı azalsa da, taşra argosunda ve kaba halk dilinde manipülatif bir şekilde bir şeyi sızdırma ya da birini sepetleme durumlarını ifade eden oldukça canlı, ekspresif bir eylem olarak varlığını sürdürmektedir.
4. KAYNAKÇA
- Dal, V. I. (1863-1866). Толковый словарь живого великорусского языка (Yaşayan Büyük Rus Dilinin Açıklamalı Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).