Выпичужить
(Vypichujit')- Kurnazlıkla, tatlı dille veya hileyle bir şeyi birinden koparmak, sızdırmak (Выманить): Karşı tarafı manipüle ederek veya kandırarak elindeki parayı ya da bilgiyi almak.
1. Örnek Cümle:- Ему удалось выпичужить у соседа последнюю трёшку. [ye-mu u-da-las' vı-pi-çu-jit' u sa-sye-da pas-lyed-nyu-yu tryoş-ku]
- Komşudan son üç rublesini koparmayı başardı.
2. Örnek Cümle:- Не пытайся выпичужить у меня секреты. [nye pı-tay-sya vı-pi-çu-jit' u mi-nya si-krye-tı]
- Benden sırları koparmaya çalışma.
- Yalvarıp yakararak, dırdır ederek veya ısrarla isteyip koparmak (Выпросить): Karşı tarafı bıktıracak derecede ısrarcı davranarak bir şeyi elde etmek.
1. Örnek Cümle:- Мальчишка всё-таки выпичужил у матери новую игрушку. [mal'-çiş-ka fso-ta-ki vı-pi-çu-jıl u ma-ti-ri no-vu-yu ig-ruş-ku]
- Çocuk eninde sonunda annesinden yeni bir oyuncak koparmayı başardı.
2. Örnek Cümle:- Она выпичужила себе этот отпуск. [a-na vı-pi-çu-ji-la si-bye e-tat ot-pusk]
- Bu izni yalvara yakara kopardı.
- Yalvarıp yakararak veya kurnazlıkla koparmak / Sızdırıp elde etmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Выпичужить
Latin Transkripsiyonu: Vypichuzhit
Okunuşu ve Vurgu: [vı-pi-çu-jit']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçadaki eylemin yapısını oluşturan ana unsurlar, dışarı çıkarma, koparma ve elde etme bildiren вы- [vı-] öneki ile halk ağzında ve bölgesel lehçelerde küçük kuş anlamına gelen пичуга [piçuga] (veya küçük kuş gibi ötmek, sızlanmak, cıvıldamak anlamındaki пичужить [piçujit']) köküdür. Tarihsel süreçte, küçük bir kuşun yem istemek için sürekli cıvıldaması veya ısrarcı sesler çıkarması benzetmesinden yola çıkılarak, bir kimseden tatlı dille, sızlanarak veya kurnazca bir şeyler isteme eylemi bu kelimeyle karşılanmıştır. Standart Rusçada nadiren görülen bu kelime, bölgesel lehçelerden sokak argosuna ve oradan da marjinal sosyal grupların konuşma diline evrilmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus halk kültüründe ve bölgesel lehçelerde yer alan bu kelime, zamanla sokak jargonu ve yeraltı dünyasının (Fenya) diline geçiş yapmıştır. Özellikle cezaevi ortamında, sokaklarda ve pazar yerlerinde bir başkasının malını, parasını veya değerli bir eşyasını doğrudan zor kullanmadan (yani gasp etmeden), tamamen psikolojik manipülasyon, ısrarcı yalvarışlar, ajitasyon veya kurnazca ikna yöntemleriyle ele geçirme eylemini tanımlamak için kullanılmıştır. Sosyoekonomik zorlukların yaşandığı dönemlerde, sokak çocuklarının ve dilencilerin marifetli bir şekilde yoldan geçenlerden para veya yiyecek koparmasını ifade eden bu fiil, günümüzde de bir kişiden bıkkınlık derecesinde ısrar ederek veya laf cambazlığıyla bir şeyi zorla kabul ettirip almak anlamında canlılığını korumaktadır.
4. KAYNAKÇA
- Dal, V. I. (1863-1866). Толковый словарь живого великорусского языка (Yaşayan Büyük Rus Dilinin Açıklamalı Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).