Въёбываться
(Vyo'byvat'sya)- Sertçe çarpmak, toslamak, feci şekilde bindirmek (Fiziksel çarpışma/kaza): Bir aracın veya nesnenin kontrolünü kaybederek başka bir nesneye, duvara, ağaca hızla vurması.
1. Örnek Cümle:- На этом перекрёстке машины постоянно куда-то въёбываются. [na e-tam pi-ri-kryos-tki ma-şı-nı pas-ta-yan-na ku-da-to vyo-bı-va-yut-sya]
- Bu kavşakta arabalar sürekli bir yerlere tosluyor.
2. Örnek Cümle:- Он не справился с управлением и въебался прямо в бетонный столб. [on ni spra-vilsya s up-rav-le-ni-yem i vye-bal-sya prya-ma v bi-ton-nıy stolp]
- Kontrolü kaybetti ve doğrudan beton direğe patladı.
- Kötü bir duruma, borca veya belaya saplanmak (Mecazi): Kendi hatası veya tedbirsizliği yüzünden içinden çıkılması zor, sıkıntılı bir vaziyete düşmek.
1. Örnek Cümle:- Ты со своими авантюрами опять въёбываешься в неприятности. [tı sa sva-i-mi a-van-tyu-ra-mi a-pyat vyo-bı-viş-sya v ni-pri-yat-nas-ti]
- Sen bu maceraların yüzünden yine belanın içine batıyorsun.
2. Örnek Cümle:- Взял кредит под огромный процент и въебался на огромные деньги. [vzyal kri-dit pat ag-rom-nıy pra-tsent i vye-bal-sya na ag-rom-nı-yi dyen'-gi]
- Çok yüksek faizle kredi aldı ve feci şekilde borca battı.
- Sertçe çarparak içine girmek / Sikişerek girmek / Toslamak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Въёбываться
Latin Transkripsiyonu: Vyo'byvat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [vyo-bı-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçanın en üretken ve tabu kabul edilen müstehcen kökü olan ебать (sertçe vurmak, cinsel ilişkide bulunmak) fiilinden türetilmiştir. Bu köke, yönelim ve içe doğru hareket bildiren в- (veya въ-) ön eki ile eylemin sürekliliğini, tekrarlabilirliğini ifade eden bitmemişlik (imperfective) eki olan -ыва- eklenmiş, sonuna ise dönüşlülük bildiren -ся eki getirilmiştir. Kökün orijinal anlamındaki 'darbe vurma, şiddet uygulama' eylemi, yön ekiyle birleştiğinde 'bir şeyin içine şiddetle nüfuz etmek, sertçe çarpmak' anlamına evrilmiştir. Tarihsel süreçte Slav dillerindeki şiddet bildiren fiillerin çoğunlukla cinsel tabulu köklerle ikame edilmesi eğilimi, bu kelimenin de fiziksel çarpışmaları tanımlayan en güçlü argo ifadelerden biri haline gelmesini sağlamıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus argosunda (Mat) ve sokak dilinde, fiziksel kazalar, dikkatsizlik sonucu bir yere çarpma durumları veya kontrol dışı gelişen şiddetli çarpışmalar için son derece yaygın kullanılan kaba bir ifadedir. Özellikle motorlu araç sürücüleri, sokak gençliği ve sanayi işçileri arasında yaygındır. Kelimenin sosyolinguistik boyutu incelendiğinde, konuşucunun yaşadığı şoku, kazanın şiddetini veya çarpışmanın yarattığı yıkıcı etkiyi sıradan kelimelerle anlatamayacağı anlarda devreye girdiği görülür. Mat dilinin ekspresif gücü, fiziksel darbenin büyüklüğünü dramatize etmek için kullanılır. Zamanla bu fiziksel eylem, mecazi olarak sosyal hayatta 'bela bir duruma sertçe girmek', 'ödenmesi imkansız borçların altına girmek' veya 'yakalanmak, faka basmak' gibi soyut durumlar için de kullanılmaya başlanmıştır. Rus cezaevi argosunda (Fenya) ve sokak kültüründe, bir kişinin kendi hatası yüzünden kaçınılmaz bir felaketle yüzleşmesi durumunda da bu kelimeye başvurulur.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.