Выёбывать
(Vyobyvat')- Siktir olup gitmek, defolmak, uzaklaşmak (уходить, убираться): Bir ortamdan hızlıca, zorla veya tehdit zoruyla ayrılmak.
1. Örnek Cümle:- Давай, выёбывай отсюда, пока цел. [da-vay, vı-yo-bı-vay at-su-da, pa-ka tsel]
- Hadi, siktir ol git buradan, henüz tek parçayken.
2. Örnek Cümle:- Они быстро выёбывали из квартиры. [a-ni bıs-tra vı-yo-bı-va-li iz kvar-ti-rı]
- Daireden hızlıca siktir olup gittiler.
- Zorlukla elde etmek, sike sike bulup buluşturmak (доставать - somut anlamda): Nadir, yasak veya bulunması zor bir şeyi gayriresmî, zorlayıcı veya illegal yollarla ele geçirmek.
1. Örnek Cümle:- Где ты выёбываешь такие дефицитные шмотки? [gde tı vı-yo-bı-va-yeş ta-ki-ye di-fi-tsıt-nı-ye şmot-ki]
- Böyle zor bulunan kıyafetleri nereden sike sike bulup buluşturuyorsun?
- Canından bezdirmek, gına getirmek, rahatsız etmek (доставать - soyut anlamda): Bir insanı ısrarla, gıcık ederek veya baskı kurarak yıpratmak.
1. Örnek Cümle:- Хватит меня выёбывать своими глупыми вопросами! [hva-tit mi-nya vı-yo-bı-vat sva-i-mi glu-pı-mi vap-ro-sa-mi]
- Aptal sorularınla beni sikip durmayı (canımdan bezdirmeyi) kes artık!
- Sikerek dışarı çıkarmak / Sürükleyerek defetmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Выёбывать
Latin Transkripsiyonu: Vyobyvat
Okunuşu ve Vurgu: [vı-yo-bı-vat]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusça müstehcen (mat) dil sisteminin en temel eylemi olan ve Proto-Slavca *jebati (çiftleşmek, vurmak, hareket ettirmek) kökünden türeyen ебать [yebat] fiiline dayanmaktadır. Bu köke, hareketin dışarıya doğru yöneldiğini, bir şeyin içinden çıkarıldığını veya sürecin tamamlandığını bildiren вы- [vı] ön eki ve eylemin süreklilik/tekrarlanma bildirmesini sağlayan -ыва- [-ıva] son eki eklenmiştir. Dilbilimsel olarak bu birleşim, tam anlamıyla "sikerek dışarı çıkarmak" veya "zorla çekip almak" gibi fiziksel ve agresif bir eylem yönelimini ifade eder. Tarihsel süreçte bu kaba eylemsel yönelim, soyutlanarak "bulup çıkarmak" veya "bir yerden defolup gitmek" gibi argo anlamlar kazanmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus argosunda ve özellikle yeraltı suç dünyasının dili olan Fenya sisteminde, kaba fiiller mekânsal yer değiştirme ve kaynak edinimi gibi hayati eylemleri ifade etmek için sıklıkla tercih edilir. Выёбывать kelimesinin birinci anlamı olan "уходить, убираться" (siktir olup gitmek, defolmak), konuşucunun gitme eylemini son derece agresif, sabırsız veya tehditkar bir tonda vurgulamak istediği durumlarda ortaya çıkmıştır. İkinci anlam olan "доставать" ise hem somut bir nesneyi zor şartlar altında (veya kaba kuvvetle, tehditle, hırsızlıkla) elde etmek, bulup buluşturmak anlamında kullanılır hem de soyut anlamda bir insanın sinirlerini yıpratmak, canından bezdirmek, gına getirmek durumlarını karşılar. Sovyetler Birliği dönemindeki kıtlık (defisit) kültürü, bireyleri zor bulunan malları gayriresmî yollarla edinmeye itmiş ve bu durum sokak jargonunda "zorla, sike sike elde etmek" anlamındaki bu kaba fiillerle kavramsallaştırılmıştır. Cezaevi hiyerarşisinde ise bu kelime, otoritelerin veya güçlü mahkumların zayıf olanlardan zorla bir şeyler alması ya da birilerini sürekli rahatsız etmesi durumunu anlatmak için işlevselleştirilmiştir.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).