Вымандяривание
(Vymandyarivanie)- Gereksiz/eski eşyaları veya çöpleri fırlatıp atma (Kaba eylem): Herhangi bir nesneyi öfkeyle, hoyratça veya tamamen değersiz görerek çöpe veya dışarı atma eylemi.
1. Örnek Cümle:- Зачем тебе это вымандяривание старой мебели? Она ещё послужит. [za-çem ti-bye e-ta vı-man-dya-ri-va-ni-ye sta-ray mye-bi-li? a-na ye-şço pa-slu-jit]
- Eski mobilyaları böyle fırlatıp çöpe atmana ne gerek var? Daha iş görürler.
2. Örnek Cümle:- Прекрати это вымандяривание вещей из окна! [pri-kra-ti e-ta vı-man-dya-ri-va-ni-ye vye-şçey iz ak-na]
- Eşyaları pencereden dışarı fırlatıp atmayı kes!
- Hayatından birini veya bir şeyi tamamen silip atma, gözden çıkarma (Mecazi): Bir ilişkiyi, ortaklığı veya kişiyi hiç acımadan ve sert bir şekilde hayatından uzaklaştırma süreci.
1. Örnek Cümle:- Её вымандяривание бывших друзей из жизни происходит очень быстро. [ye-yo vı-man-dya-ri-va-ni-ye bıf-şıh dru-zey iz jiz-ni pra-is-ha-dit o-çen bıst-ra]
- Eski arkadaşlarını hayatından böyle söküp fırlatıp atması çok hızlı gerçekleşiyor.
- (Kaba cinsel organ kökünden türetilerek) dışarı fırlatma, umursamazca çöpe atma, söküp atma
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Вымандяривание
Latin Transkripsiyonu: Vymandyarivanie
Okunuşu ve Vurgu: [vı-man-dya-ri-va-ni-ye]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Sözcük, Rusçanın en temel ve en ağır tabu köklerinden biri olan ve kadın cinsel organını ifade eden манда [manda] mat kelimesine dayanmaktadır. Bu köke Rus dilinin zengin ön ek (prefiks) ve son ek (sufiks) sistemlerinin eklemlenmesiyle oldukça karmaşık bir türeme gerçekleştirilmiştir. Eyleme yönelim ve dışarı çıkarma/tamamlama anlamı katan вы- [vı-] ön eki, -ярива- [-yariva-] pekiştirme/süreklilik eki ve fiilden isim türeten -ние [-niye] son ekinin birleşmesiyle oluşmuştur. Temel kelime olan вымандяривать [vı-man-dya-ri-vat'] (fırlatıp atmak, çöpe göndermek, ıskartaya çıkarmak) fiilinin eylem adıdır. Kaba dildeki bir cinsel organ kökünün, günlük pratik eylemleri (bir şeyi atmak, fırlatmak, yok etmek) ifade edecek şekilde anlamsal nötrleşmeye (semantic bleaching) uğramasının ve son derece ekspresif bir yapı kazanmasının klasik bir örneğidir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus mat dilinde, standart dildeki nötr eylemleri aşırı derecede vurgulamak, duygusal deşarj sağlamak veya muhatap üzerinde baskı kurmak amacıyla küfür kökenli kelimelerden yeni kavramlar türetmek yaygın bir yöntemdir. Standart Rusçadaki выбрасывание [vıb-ra-sı-va-ni-ye] (çöpe atma, fırlatma, gözden çıkarma) kelimesinin yerine bu kaba ifadenin seçilmesi, konuşucunun atılan nesneye veya duruma karşı duyduğu öfkeyi, umursamazlığı, bıkkınlığı ya da radikal bir reddedişi gösterir. Özellikle işçi sınıfı jargonunda, şantiyelerde, hapishane (Fenya) kültüründe veya sokak düzeyindeki şiddetli tartışmalarda; bir malzemenin boşa harcanması, eski eşyaların hiddetle dışarı fırlatılması ya da mecazi olarak bir insanın hayatından hoyratça çıkarılması durumlarında kullanılır. Kelime, bünyesindeki müstehcen kök dolayısıyla kamusal alanda tamamen tabu kabul edilmekle birlikte, alt kültürlerde son derece işlevsel ve yaygın bir ekspresif güç taşır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.