Вымандякиваться
(Vymandyakivat'sya)- Gereksiz yere süslü, karmaşık veya ukalaca konuşmak (Laf ebeliği yapmak): Karşısındakini etkilemek veya entelektüel görünmek amacıyla lafı dolandırarak, yapay bir dille kendini ifade etmeye çalışmak.
1. Örnek Cümle:- Хватит вымандякиваться, скажи нормально и по делу! [hva-tit vı-man-dya-ki-vat-sa, ska-ji nar-mal-na i pa dye-lu]
- Lafı dolandırıp ukalalık yapmayı bırak, sadede gel ve düzgünce söyle!
2. Örnek Cümle:- Он весь вечер вымандякивался своими умными словечками. [on ves' vye-çer vı-man-dya-ki-val-sa sva-i-mi um-nı-mi sla-veç-ka-mi]
- Bütün akşam havalı kelimeler kullanarak entel dantel konuşup durdu.
- Kendini ağırdan satmak, naz yapmak, gereksiz yere zorluk çıkarmak: Bir teklifi veya durumu kabul etmek için nazlanmak, kapris yapmak.
1. Örnek Cümle:- Она ещё долго вымандякивалась, прежде чем согласилась пойти со мной. [a-na ye-şşo dol-ga vı-man-dya-ki-va-las', pryaj-di çem sa-gla-si-las' pay-ti sam-noy]
- Benimle gelmeyi kabul etmeden önce uzun süre naz yaptı (kendini ağırdan sattı).
2. Örnek Cümle:- Бери деньги и не вымандякивайся. [bi-ri dyen'-gi i ni vı-man-dya-ki-vay-sya]
- Parayı al ve zorluk çıkarıp nazlanmayı bırak.
- Amcıklaşarak konuşmak / Amcıklık yaparak kendini ağırdan satmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Вымандякиваться
Latin Transkripsiyonu: Vymandyakivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [vı-man-dya-ki-vat-sa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusça kaba ve müstehcen dil katmanının (Mat) en temel köklerinden biri olan ve kadın cinsel organı anlamına gelen манда [manda] sözcüğünden türetilmiştir. Kelimeye eklenen вы- öneki eylemin dışa dönük, tamamlanmış veya aşırıya kaçan niteliğini belirtirken, -якива- eki eylemin süreklilik, tekrarlanma ve yapaylık/özentilik içerdiğini gösterir; sondaki -ся ise dönüşlülük ekidir. Dilbilimsel açıdan bu tür türetimler, argo dilde standart bir fiili (bu örnekte konuşmak, kendini ifade etmek, nazlanmak veya gösteriş yapmak fiillerini) son derece kaba, ekspresif ve aşağılayıcı bir tonda yeniden üretmek için kullanılır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus argosunda ve sokak kültüründe mat kökenli kelimeler sadece cinsel eylemleri değil, günlük yaşamdaki tüm davranış kalıplarını tanımlayacak şekilde geniş bir anlamsal esnekliğe sahiptir. Вымандякиваться fiili, konuşucunun karşısındaki kişinin konuşma tarzını, kendini ifade etme çabasını veya tavırlarını yapay, fazla süslü, kibirli ya da gereksiz yere karmaşık bulduğu durumlarda kullanılır. Sokak ve işçi sınıfı jargonunda entelektüel görünme çabası, laf ebeliği, boş kelime kalabalığı yapmak veya bir durumu kabul etmeden önce yapay şekilde nazlanıp kendini ağırdan satmak bu fiille tanımlanır. Kelime, Sovyet sonrası dönemde cezaevi jargonundan (Fenya) sokak diline ve oradan da genel halk argosuna geçerek popülerleşmiştir. Temel sosyolinguistik işlevi, muhatabın yapay veya kibirli görülen otoritesini ya da konuşma tarzını vulgarizasyon (kabalaştırma) yoluyla değersizleştirmektir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.