Вымандяхиваться
(Vymandyakhivat'sya)- Yorulmaktan anası sikilmek, götü çıkmak, canı çıkmak, pestili çıkmak: Aşırı ağır iş, yoğun tempo veya fiziksel yük nedeniyle tamamen tükenmek, dermanı kalmamak.
1. Örnek Cümle:- Я сегодня на стройке так вымандяхался, что ноги не держат. [ya si-vod-nya na stroy-ke tak vı-man-dya-hal-sya, şto no-gi ni der-jat]
- Bugün şantiyede öyle bir yoruldum ki anam sikildi, bacaklarım tutmuyor.
2. Örnek Cümle:- Не надо так вымандяхиваться ради этой дешёвой работы. [ni na-da tak vı-man-dya-hi-vat-sya ra-di e-tay di-şo-vay ra-bo-tı]
- Bu ucuz iş için kendini bu kadar siktirmeye (hırpalamaya) değmez.
- Yorulmaktan amı götü dağılmak / Posası çıkana kadar yorulmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Вымандяхиваться
Latin Transkripsiyonu: Vymandyakhivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [vı-man-dya-hi-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusça müstehcen dilinin (Mat) en temel köklerinden biri olan ve kadın cinsel organını ifade eden манда [manda] kelimesinden türetilmiştir. Rusçada bir eylemin tamamlandığını, tüketildiğini veya uç sınırına ulaştığını belirten вы- [vı-] öneki ile pekiştirilmiş ve dönüşlülük eki olan -ся [-sya] ile birleşmiştir. Kelime yapısı itibarıyla, "bir şeyi posası çıkana kadar yapmak" veya "cinsel organı yıpratacak derecede aşırı çaba sarf etmek" fikrinden yola çıkarak "aşırı yorulmak, canı çıkmak, dermanı kalmamak" anlamına evrilmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak jargonunda ve ağır argoda (Mat) beden uzuvları ve cinsel terimler üzerinden türetilen fiiller, genellikle fiziksel ve zihinsel durumların uç sınırlarını ifade etmek için kullanılır. "Вымандяхиваться" fiili de bunlardan biridir. Standart dildeki "уставать" (yorulmak) fiilinin en kaba, saldırgan ve ekspresif biçimlerinden birini temsil eder. İş hayatında, ağır fiziksel güç gerektiren durumlarda (özellikle şantiyelerde, fabrikalarda, askeri ortamlarda veya cezaevlerinde) saatlerce çalışıp takati kalmayan kişilerin durumunu anlatmak için kullanılır. Bu kelimeyi kullanan kişi, yorgunluğunun sadece hafif bir halsizlik olmadığını, adeta vücudunun tüm enerjisinin kaba bir tabirle sökülüp alındığını vurgulamak ister. Kelime, son derece kaba bir yapıya sahip olduğu için resmi ortamlarda asla kullanılmaz; tamamen sokak, yeraltı ve samimi erkek muhabbetlerine özgüdür.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.