Вымандяхать
(Vymandyakhat')- Siktir etmek, kıçına tekmeyi basıp kovmak, zorla kapı dışarı etmek: Birini bir ortamdan hiddetle, aşağılayarak ve kaba bir şekilde uzaklaştırmak.
1. Örnek Cümle:- Я его быстро из офиса вымандяхал, чтоб глаза мои его не видели. [ya yivo bıs-tra is o-fi-sa vı-man-dya-hal, ştop gla-za ma-i yivo ni vi-di-li]
- Gözüm görmesin diye onu ofisten çabucak siktir ettim.
2. Örnek Cümle:- Если будешь выпендриваться, тебя отсюда мигом вымандяхают. [yes-li bu-diş vı-pen-dri-vat'-sya, ti-bya at-syu-da mi-gam vı-man-dya-ha-yut]
- Eğer artistlik yapmaya devam edersen, seni buradan anında siktir edip atarlar.
- Am köklü bir eylemle dışarı atmak / siktir edip kovmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Вымандяхать
Latin Transkripsiyonu: Vymandyakhat'
Okunuşu ve Vurgu: [vı-man-dya-hat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu eylem, Rusça mat (müstehcen) söz varlığının en üretken ikincil köklerinden biri olan ve kadın cinsel organını ifade eden манда [manda] ismi temel alınarak türetilmiştir. Kelime yapısı incelendiğinde; "dışarıya doğru yönelim" veya "eylemin tamamlanması" anlamı katan вы- [vı-] öneki, kök манд- [mand-], pekiştirici/gövde genişletici -ях- [-yah-] eki ve mastar eki olan -ать [-at'] bir araya gelmiştir. Rusça mat dilinde standart eylemlerin (özellikle kovmak, gitmek, vurmak gibi temel fiziksel hareketlerin) cinsel organ köklü kelimelerle ikame edilmesi son derece yaygın bir morfolojik süreçtir. Вымандяхать fiili, standart dildeki выгнать (kovmak, dışarı atmak) eyleminin kaba, hırçın ve ekspresif bir mat karşılığıdır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus dilinde mat kelimeler, yalnızca cinsel çağrışımlarla sınırlı kalmayıp, günlük hayatta öfke, bıkkınlık, otorite tesisi ve şiddetli bir reddediş gibi yoğun duygusal durumları dışavurmak için kullanılır. Вымандяхать eylemi de bu bağlamda, bir kişiyi sıradan bir şekilde kovmaktan öte, onu aşağılayarak, zorla, hiddetle veya siktir ederek bir ortamdan uzaklaştırma eylemini ifade eder. Bu tür türevler, özellikle cezaevi argosunda (Fenya) ve sokak kültüründe muhataba yönelik üstünlük kurma veya onu tamamen değersizleştirme amacıyla kullanılır. Sözcüğün kökündeki kaba cinsellik unsuru, eylemin şiddetini ve kabalığını artırarak karşı tarafta psikolojik bir baskı unsuru oluşturur. Sovyet sonrası dönemde sansürün gevşemesiyle birlikte bu tarz mat türevleri alt kültürlerden popüler sokak jargonuna ve marjinal edebiyata da sızmıştır.
4. KAYNAKÇA
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.