Вымандячить
(Vymandyachit')- Sızlanarak, bezdirerek veya yalvar yakar bir şeyi elde etmek (Koparmak): Karşı tarafı usandırarak veya manipüle ederek istediği şeyi zorla veya kurnazlıkla almak.
1. Örnek Cümle:- Я всё-таки вымандячил у начальника эту премию. [ya fso-ta-ki vı-man-dya-çil u na-çal'-ni-ka e-tu prye-mi-yu]
- Müdürden şu ikramiyeyi sızlana sızlana (canından bezdirerek) kopardım nihayet.
2. Örnek Cümle:- Хватит ныть и пытаться вымандячить у меня деньги. [hva-tit nıt' i pı-tat'-sya vı-man-dya-çit' u mi-nya den'-gi]
- Zırıldamayı ve benden yalvar yakar para koparmaya çalışmayı kes artık.
- Kovmak, siktir etmek, kapı dışarı etmek: Birini kaba bir şekilde bir mekandan uzaklaştırmak veya işten atmak.
1. Örnek Cümle:- Его вчера вымандячили из клуба за драку. [i-vo fçe-ra vı-man-dya-çi-li iz klu-ba za dra-ku]
- Dün gece kavga ettiği için onu kulüpten siktir ettiler (kovdular).
2. Örnek Cümle:- Вымандячи этого алкаша из коридора, пока соседи не вызвали ментов. [vı-man-dya-çi e-ta-va al-ka-şa iz ka-ri-da-ra, pa-ka sa-sye-di ni vız-va-li min-tof]
- Komşular polis çağırmadan şu ayyaşı koridordan siktir et.
- Amından çıkarmak / Am yoluyla koparmak / Amlayarak kovmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Вымандячить
Latin Transkripsiyonu: Vymandyachit'
Okunuşu ve Vurgu: [vı-man-dya-çit']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rus mat (müstehcen/küfürlü dil) sisteminin en aktif köklerinden biri olan ve kadın cinsel organı anlamına gelen манда [man-da] sözcüğünden türetilmiştir. Rusça küfürlü eylem yapısında, isim kökenli mat sözcüklerine çeşitli ön ekler (prefiks) ve son ekler (sörfiks) getirilerek son derece geniş bir eylem yelpazesi oluşturulur. Burada kullanılan вы- [vı-] ön eki, bir şeyi dışarı çıkarmak, zorla almak, elde etmek veya birini dışarı atmak (tahliye etmek) anlamlarını katar. Fiilleştirme eki olan -ячить ile birleştiğinde kelime, kökündeki kaba cinsellik anlamını doğrudan yitirerek, aşırı kaba ve agresif bir dille gerçekleştirilen koparma, sızlanarak alma veya kaba bir şekilde dışarı fırlatma eylemlerini ifade eden bir fiile dönüşmüştür.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus argosunda ve sokak kültüründe bu fiil iki temel işlevde kullanılır. Birinci anlamı olan 'выпросить' (ısrarla, bezdirerek, dırdır ederek veya acındırarak elde etmek), Sovyet ve post-Sovyet döneminde bürokratik engelleri veya kıtlık dönemlerinde mal temin etme zorluklarını aşmak için geliştirilen kaba bir sözel stratejiyi yansıtır. Karşı tarafı adeta canından bezdirerek bir şeyi koparma eylemini ifade eder. İkinci anlamı olan 'выгнать' (siktir etmek, kovmak, dışarı atmak) ise, hapishane (Fenya) ve sokak jargonunda istenmeyen bir kişinin bulunduğu mekandan kaba bir güç veya hakaret eşliğinde uzaklaştırılmasını anlatır. Mat dilinin esnekliği sayesinde, kelime kökenindeki kaba dişil imge, eylemin şiddetini ve kural tanımazlığını vurgulayan ekspresif bir pekiştirici rolü üstlenir.
4. KAYNAKÇA
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).