1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Вымандовываться
Latin Transkripsiyonu: Vymandovyvat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [vı-man-do-vı-vat-sya]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Kelime, Rusça mat (müstehcen) söz varlığının en güçlü köklerinden biri olan ve kadın cinsel organını ifade eden манда [manda] kökünden türetilmiştir. Bu köke, hareketin dışarıya doğru veya bir sınırdan öteye gerçekleştiğini gösteren вы- [vı-] ön eki, fiili süreklilik ve tekrar bildiren bitmemişlik (imperfective) yapısına sokan -ова-/-ыва- ekleri ve eylemin özneye geri döndüğünü belirten dönüşlülük eki olan -ся [-sya] eklenmiştir. Kelimenin kökenbilimsel mantığı, kaba ve küfürlü bir üslupla "kendini bir kadın cinsel organı gibi büzerek/tıngırdayarak dışarı atmak" veya "bir yerden kaba bir biçimde sökülüp gitmek" tasvirine dayanır.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Rus argosunda ve özellikle yeraltı jargonu (Fenya) ile sokak dilinde, gitmesi istenen veya bulunduğu yere ait olmayan birinin ortamdan uzaklaşmasını son derece aşağılayıcı, sert ve kaba bir dille anlatmak için bu fiile başvurulur. Standart dildeki nötr уходить (gitmek) veya daha sitemkar olan убираться восвояси (geldiği yere defolmak, pılıyı pırtıyı toplayıp gitmek) ifadelerinin en ağır mat (küfürlü) karşılıklarından biridir. Rus kültüründe mat kelimelerin bu tarz hareket bildiren eylemlere dönüştürülmesi, konuşucunun muhatabına duyduğu mutlak öfkeyi, otoriteyi ve dışlayıcı tavrı simgeler. Genellikle kavga anlarında, hapishane hiyerarşisinde istenmeyen kişilerin koğuştan veya bölgeden kovulması esnasında ya da sokak çatışmalarında tarafların birbirini tehditkar bir biçimde postalaması durumlarında kullanılır.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.