Вымандошиваться
(Vymandoshivat'sya)- Zor bela bir yerden çıkmak, siktir olup gitmek, ayrılmak: Bir ortamdan, kalabalıktan veya zorlu bir durumdan nihayet uzaklaşmak.
1. Örnek Cümle:- Ну что, ты скоро там вымандошиваешься из этой толпы? [nu şto, tı sko-ra tam vı-man-do-şı-va-iş-sa is e-tay tal-pı]
- Ee, o kalabalığın içinden ne zaman siktir olup çıkacaksın artık?
2. Örnek Cümle:- Мы наконец-то вымандошились из этого душного клуба. [mı na-ka-nyets-ta vı-man-do-şı-lis' iz e-ta-va duş-na-va klu-ba]
- Sonunda o leş gibi basık kulüpten kendimizi dışarı atabildik.
- Yavaş hareket etmek, nazlanmak, oyalanarak yola koyulmak: Bir yere gitmek için isteksizce ve can sıkıcı derecede yavaş hazırlanmak.
1. Örnek Cümle:- Хватит там вымандошиваться, нас люди уже заждались! [hva-tit tam vı-man-do-şı-vats-sa, nas lyu-di u-je zaj-da-lis']
- Orada götünü yaya yaya hazırlanmayı bırak, insanlar bizi çoktan bekliyor!
2. Örnek Cümle:- Он полчаса вымандошивался из квартиры, пока мы мокли под дождём. [on pal-çi-sa vı-man-do-şı-val-sa is kvar-ti-rı, pa-ka mı mok-li pad daj-dyom]
- Biz yağmurun altında ıslanırken o yarım saat boyunca evden çıkmak bilmedi.
- Zor bela dışarı çıkmak, siktir olup gitmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Вымандошиваться
Latin Transkripsiyonu: Vymandoshivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [vı-man-do-şı-vats-sa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusça mat (müstehcen) söz varlığının temel direklerinden olan, kadın cinsel organı anlamındaki манда [manda] kökünden türetilmiştir. Kelime yapısı, bir yön veya dışarıya çıkma bildiren вы- [vı-] öneki, mat kökü мандо-, eylemin süreklilik bildirmesini sağlayan -ива- eki ve dönüşlülük eki olan -ся [-sya] ekinden oluşmaktadır. Kelimenin kökenindeki bu kaba cinsel unsur, eylemin yapılış şekline kaba, zahmetli, yavaş, isteksiz veya can sıkıcı bir nitelik kazandırır. Benzer şekilde türetilen birçok mat fiili gibi, kelime doğrudan cinsel bir eylemi ifade etmek yerine, tamamen soyutlanarak hareket ve durum bildiren bir argoya dönüşmüştür.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak ve yeraltı argosunda (Mat), cinsel organ köklü kelimelerden hareket bildiren fiiller türetmek oldukça yaygın bir dilsel yaratıcılık yöntemidir. Вымандошиваться fiili, bir kişinin bulunduğu yerden (özellikle gitmesinin zor olduğu, sıkışık veya gürültülü bir ortamdan) nihayet çıkmasını, siktir olup gitmesini veya can sıkıcı derecede yavaş bir şekilde hazırlanıp yola koyulmasını ifade eder. Kelimenin kullanımında genellikle bir bıkkınlık, sabırsızlık veya öfke tonu hakimdir. Konuşmacı, karşısındaki kişinin bir yerden çıkmasını beklemekten sıkıldığında ya da birinin bir ortamdan defolup gitmesini istediğinde bu kaba kelimeye başvurur. Sovyet sonrası dönemde, sansürün kalkmasıyla birlikte sokak dilinden popüler kültüre ve bazı marjinal edebi eserlere de sızmıştır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.