Выхуяривать
(Vykhuyarivat')- Zorla, güç bela veya kabaca çekip çıkarmak, sökmek (вытаскивать): Sıkışmış, paslanmış veya çıkarılması fiziksel güç gerektiren nesneleri yerinden kaba bir şekilde sökmek.
1. Örnek Cümle:- Он полчаса выхуяривал ржавый bolt из колеса. [on pal-çi-sa vı-hu-ya-ri-val rja-vıy bolt iz ka-li-sa]
- Tekerlekteki paslı cıvatayı yarım saattir kabaca sökmeye çalışıyordu.
2. Örnek Cümle:- Выхуяривай эту доску оттуда, она мешает. [vı-hu-ya-ri-vay e-tu das-ku at-tu-da, a-na mi-şa-it]
- O tahtayı oradan söküp çıkar, engel oluyor.
- Tekme tokat dışarı atmak, kovmak, defetmek (выгонять): Birini bir mekandan zor kullanarak, kabaca veya aşağılayarak uzaklaştırmak.
1. Örnek Cümle:- Охрана быстро выхуяривала пьяных хулиганов из клуба. [ah-ra-na bıs-tra vı-hu-ya-ri-va-la pya-nıh hu-li-ga-naf iz klu-ba]
- Güvenlik, sarhoş serserileri kulüpten tekme tokat dışarı atıyordu.
2. Örnek Cümle:- Зачем ты его выхуяриваешь из комнаты? [za-çem tı yi-vo vı-hu-ya-ri-va-iş iz kom-na-tı]
- Onu odadan niye kaba saba dışarı atıyorsun?
- Sikerek dışarı çıkarmak / Sürükleyerek dışarı fırlatmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Выхуяривать
Latin Transkripsiyonu: Vykhuyarivat'
Okunuşu ve Vurgu: [vı-hu-ya-ri-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçanın en üretken müstehcen (mat) köklerinden biri olan ve erkek cinsel organı anlamına gelen хуй [huy] kökünden türetilmiştir. Bu köke, hareketin dışarıya doğru yapıldığını, bir şeyin içinden sökülüp çıkarıldığını veya dışarı fırlatıldığını belirten вы- [vı] öneki ve eylemin süreklilik/tekrarlanma bildiren geniş zaman yapısını kuran -ивать [-ivat'] soneki eklenmiştir. Tarihsel köken olarak Proto-Slavca *xujь (diken, sivri nesne, filiz) kelimesine dayanan bu kök, zengin önek kombinasyonlarıyla standart dildeki neredeyse tüm fiziksel eylem fiillerinin kaba ve aşırı vurgulu alternatiflerini üretmekte kullanılır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak argosunda (Mat) ve özellikle ağır fiziksel işlerin yapıldığı şantiye, maden gibi iş kollarında veya cezaevi jargonunda (Fenya) eylemleri abartılı ve agresif bir tonda ifade etmek yaygındır. "Выхуяривать" fiili, standart Rusçadaki tarafsız "вытаскивать" (söküp çıkarmak, zorla çekmek) ve "выгонять" (kovmak, defetmek, dışarı atmak) fiillerinin kaba, argo ve yüksek düzeyde duygusal yük barındıran bir versiyonudur. Sosyal bağlamda, bu fiilin kullanımı sadece fiziksel bir eylemi değil, aynı zamanda eylemi gerçekleştiren kişinin duyduğu bıkkınlığı, öfkeyi ya da karşısındakine yönelik mutlak otorite kurma isteğini gösterir. Bir nesneyi söküp çıkarırken kullanıldığında, o nesnenin paslanmış, sıkışmış veya çıkması çok zor bir durumda olduğunu; bir insanı dışarı atarken kullanıldığında ise eylemin son derece kaba, fiziksel şiddet içeren veya aşağılayıcı bir tarzda yapıldığını sembolize eder.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).