Выхуяривание
(Vykhuyarivaniye)- Bir nesneyi sıkıştığı veya bağlı olduğu yerden kabaca, zorla ve büyük çaba harcayarak söküp çıkarma eylemi: Genellikle düzgün araç gereç kullanmadan, sadece kaba güç kullanarak yapılan fiziksel çıkarma işlemlerini tanımlar.
1. Örnek Cümle:- Выхуяривание старого мотора из машины заняло целый день. [vı-hu-ya-ri-va-ni-ye sta-ra-va ma-to-ra iz ma-şı-nı za-nya-la tse-lıy den']
- Eski motoru arabadan söküp çıkarmak (ebesininkinden çekip çıkarmak) bütün bir günü aldı.
2. Örnek Cümle:- Прекрати это выхуяривание гвоздей зубами, возьми нормальный инструмент! [pri-kra-ti e-ta vı-hu-ya-ri-va-ni-ye gvoz-dey zu-ba-mi, vaz'-mi nar-mal'-nıy ins-tru-ment]
- Çivileri dişlerinle böyle öküz gibi söküp çıkarmayı bırak da düzgün bir alet al!
- Birini bir yerden zorla, sürükleyerek veya yaka paça dışarı atma/çıkarma süreci: Bir kişinin istemediği bir mekandan zor kullanılarak uzaklaştırılması durumunda kullanılır.
1. Örnek Cümle:- Выхуяривание пьяных гостей из клуба закончилось дракой на улице. [vı-hu-ya-ri-va-ni-ye pya-nıh gas-tey iz klu-ba za-kon-çi-las' dra-kay na u-li-tse]
- Sarhoş misafirlerin kulüpten yaka paça dışarı atılması sokakta kavgayla bitti.
- Söküp çıkarma / Zorla ve kabaca dışarı çekip çıkarma
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Выхуяривание
Latin Transkripsiyonu: Vykhuyarivaniye
Okunuşu ve Vurgu: [vı-hu-ya-ri-va-ni-ye]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusça mat (müstehcen) dilinin en üretken kökü olan ve erkek cinsel organı anlamına gelen хуй [huy] sözcüğünden türetilmiştir. Süreç şu morfolojik aşamalardan oluşur: Öncelikle köke -ярить eylemi eklenerek yoğun, sert veya şiddetli bir eylem gerçekleştirmek anlamına gelen хуярить [hu-ya-rit'] fiili oluşturulmuştur. Bu fiile, dışarıya doğru yönelmiş bir hareketi veya bir şeyi yerinden çıkarmayı ifade eden вы- [vı-] öneki eklenerek выхуярить/выхуяривать [vı-hu-ya-rit'/vı-hu-ya-ri-vat'] (zorla, kabaca, büyük bir gayretle söküp çıkarmak) eylemi elde edilmiştir. Son olarak, eylemi isimleştiren üretken -ние [-ni-ye] ekiyle, yapılan işin veya sürecin adını belirten выхуяривание [vı-hu-ya-ri-va-ni-ye] ismi ortaya çıkmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus argosunda ve mat sisteminde, temel kökler (özellikle хуй kökü) standart dildeki neredeyse tüm eylemsel ve tasviri ifadelerin yerini alabilecek muazzam bir esnekliğe sahiptir. Выхуяривание, standart Rusçadaki вытаскивание (çekip çıkarma, sökme) veya выламывание (kırarak çıkarma) kelimelerinin kaba, argo ve ekspresif bir versiyonudur. Bu ifade özellikle ağır fiziksel işlerin yapıldığı şantiyeler, sanayi tesisleri, oto tamirhaneleri veya hapishane gibi erkek egemen alt kültür alanlarında yaygınlık kazanmıştır. Bir nesnenin sıkıştığı yerden zorlukla, düzgün aletler kullanmadan, kaba kuvvet uygulayarak veya adeta parçalayarak sökülmesi sürecini tarif eder. Sosyolinguistik açıdan bu kelime, konuşmacının işin zorluğundan duyduğu bıkkınlığı, kullanılan yöntemin kabalığını veya gösterilen aşırı fiziksel çabayı doğrudan yansıtan pragmatik bir işleve sahiptir.
4. KAYNAKÇA
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского jargonа (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.