Выхуярить
(Vykhuyarit')- Sıkışmış veya zor bir yerdeki nesneyi kuvvet uygulayarak sökmek, çıkarmak (Вытащить): Güç kullanarak, zorlukla bir şeyi bulunduğu yerden çekip almak.
1. Örnek Cümle:- Мы полчаса пытались выхуярить этот ржавый болт из колеса. [mı pol-çi-sa pı-ta-lis' vı-hu-ya-rit' e-tat rja-vıy bolt is ka-li-sa]
- Tekerlekteki şu paslı cıvatayı sökmek için yarım saat uğraştık.
2. Örnek Cümle:- Как тебе удалось выхуярить эту деталь? [kak ti-bye u-da-los' vı-hu-ya-rit' e-tu di-tal']
- Bu parçayı söküp çıkarmayı nasıl becerdin?
- Birini sert ve aşağılayıcı bir şekilde kovmak, kapı dışarı etmek (Выгнать): Bir kişiyi bulunduğu mekandan, gruptan veya işten kaba bir üslupla uzaklaştırmak.
1. Örnek Cümle:- Его вчера выхуярили из клуба за то, что он устроил драку. [yi-vo fçi-ra vı-hu-ya-ri-li is klu-ba za to, şto on us-troy-il dra-ku]
- Kavga çıkardığı için dün onu kulüpten siktir ettiler (dışarı attılar).
2. Örnek Cümle:- Если будешь так работать, начальник тебя быстро выхуярит. [yes-li bu-diş tak ra-bo-tat', na-çal'-nik ti-bya bıs-tra vı-hu-ya-rit']
- Eğer böyle çalışmaya devam edersen, müdür seni çabucak kapının önüne koyar (kovar).
- Sikerek/şiddetle dışarı çıkarmak, söküp atmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Выхуярить
Latin Transkripsiyonu: Vykhuyarit'
Okunuşu ve Vurgu: [vı-hu-ya-rit']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçadaki en üretken ve tabu kabul edilen ana küfür (mat) köklerinden olan хуй (erkek cinsel organı) sözcüğünden türetilmiştir. Bu köke, bir eylemin dışarıya doğru, güçlükle veya tamamen gerçekleştirildiğini bildiren mükemmellik (perfective) ön eki olan вы- ve argoda eyleme şiddet, yoğunluk veya kabalık katan -ярить fiil yapım eki getirilmiştir. Ön ekin doğası gereği vurgu her zaman ilk hece olan вы́- üzerindedir. Ortaya çıkan fiil, en yalın morfolojik analizle "kaba ve şiddetli bir şekilde dışarı çıkarmak/fırlatmak" anlamına gelir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus mat sisteminin (müstehcen argo) en belirgin özelliği, sınırlı sayıda kökten yüzlerce farklı anlama gelebilen fiiller türetebilmesidir. Выхуярить fiili de bu esnekliğin en somut örneklerinden biridir. Kelime, standart dildeki вытащить (güçlükle çekip çıkarmak, sökmek) ve выгнать (kovmak, dışarı atmak) fiillerinin kaba, öfkeli veya sokak diline özgü muadili olarak işlev görür. Tarihsel olarak Sovyet cezaevi kamplarındaki (Gulag) ağır çalışma koşullarında ve sonrasındaki sanayi şantiyelerinde, zorlu fiziksel işleri (örneğin sıkışmış bir parçayı sökmeyi) ifade etmek için yaygınlık kazanmıştır. Zamanla sokak jargonunda ve gündelik kaba konuşmada, bir kişiyi bir mekandan veya işten aşağılayıcı bir şekilde uzaklaştırma (siktir etme, kovma) anlamını da güçlü bir şekilde bünyesine katmıştır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.