Выдрючиться
(Vydryuchit'sya)- Hava atmak, gösteriş yapmak, götü başı oynamak (Kaba argo): Birinin kendini başkalarından üstün göstermek amacıyla sergilediği abartılı, yapay ve sinir bozucu davranışlar.
1. Örnek Cümle:- Перед девчонками решил выдрючиться, а в итоге только опозорился. [pirit dif-çong-kami ri-şıl vı-drü-çit-sa, a v i-to-gi tol-ka a-pa-zo-ril-sa]
- Kızların önünde hava atayım dedi, sonunda sadece rezil oldu.
2. Örnek Cümle:- Хватит выдрючиваться, веди себя нормально. [hva-tit vı-drü-çi-vat-sa, vi-di si-bya nar-mal'-na]
- Götün başın oynamasını bırak da normal davran.
- Aşırı süslenmek, rüküş veya abartılı giyinmek: Kendini göstermek amacıyla çok iddialı, dikkat çekici ama genellikle ortama uymayan kıyafetler tercih etmek.
1. Örnek Cümle:- Куда ты так выдрючилась? Мы же просто в магазин идём. [ku-da tı tak vı-drü-çi-las'? mı jı pros-ta v ma-ga-zin i-dyom]
- Nereye böyle aşırı süslenip püslendin? Alt tarafı markete gidiyoruz.
- Kendini kazık gibi dışarı fırlatmak / Sopadan çıkmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Выдрючиться
Latin Transkripsiyonu: Vydryuchit'sya
Okunuşu ve Vurgu: [vı-drü-çit-sa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusça kaba argoda yaygın olarak kullanılan дрючить [drü-çit'] (sertçe cezalandırmak, hırpalamak, cinsel ilişkide bulunmak) fiilinden türetilmiştir. Bu fiilin kökeni ise Rus halk ağızlarında kalın sopa, kazık veya dik duran dal anlamına gelen дрюк [drük] sözcüğüne dayanır. Вы- öneki ve -ся dönüşlülük ekiyle birleşerek (выдрючиться), düz anlamından sıyrılıp bir durumu, nesneyi veya kendini aşırı derecede ve yapay bir şekilde öne çıkarma, dikkati zorla üzerine çekme anlamına evrilmiştir. Bu yapısal ve anlamsal değişim, Rus argosunun temel direkleri olan выебнуться [vı-yib-nut-sa] ve выпендриться [vı-pin-drit-sa] fiilleriyle tam bir eş değerlik gösterir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Kelime, 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Sovyet gençlik argosunda, sokak jargonunda ve askeri/hapishane çevrelerinde kendine yer bulmuştur. Bireyin topluluk içinde akranlarından daha üstün, farklı, zengin veya "havalı" görünmek adına yaptığı yapay, abartılı ve kibirli hareketleri tanımlar. Sovyet dönemindeki standartlaştırılmış sosyal yaşama ve tek tipleşmeye karşı bir reaksiyon olarak gelişen sokak argosunda, bireylerin kıyafetleriyle, konuşma tarzlarıyla ya da sergiledikleri gereksiz cesaret gösterileriyle sivrilme çabası bu kelimeyle karşılanmıştır. Bu kelime, gösteriş yapma eylemini sadece alaycı bir dille eleştirmekle kalmaz, aynı zamanda bu çabanın eğreti, kaba ve sırıtan bir doğası olduğunu da vurgular. Günümüz Rusçasında hem gençlik jargonunda hem de genel sokak argosunda popülerliğini korumaktadır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.