Всекеляться
(Vsekelyat'sya)- Yaranarak, tatlı dille birinin güvenini kazanıp hayatına/ortamına sızmak (Kendini sevdirmek suretiyle sokulmak): Çıkarcı veya sinsi amaçlarla, iltifatlar ve yapay bir şefkat kullanarak bir kişinin çevresine dâhil olmak.
1. Örnek Cümle:- Ты с ним поосторожнее, он очень опасный тип: сначала всекеляется лаской, а потом и глазом моргнуть не успеешь. [tı s nim pa-as-ta-roj-ni-ye, on o-çin a-pas-nıy tip: s-na-ça-la fsi-ki-lya-it-sya las-kay, a pa-tom i gla-zam marg-nut' ni us-pe-yeş]
- Ona karşı dikkatli ol, çok tehlikeli bir tiptir; önce tatlı dille hayatına sızar, sonra ne olduğunu bile anlayamazsın.
2. Örnek Cümle:- Он пытается потихоньку всекеляться в нашу компанию, но этот номер не пройдёт. [on pı-ta-it-sya pa-ti-hon-ku fsi-ki-lyat'-sya v na-şu kam-pa-ni-yu, no e-tat no-mer ni pray-dyot]
- Bizim gruba usulca yamanmaya çalışıyor ama bu numara yemez.
- Bir yere sinsice ve göze batmadan yerleşmek (Fiziksel veya kurumsal olarak sızmak): Bir kuruma, mekâna veya iş yerine yumuşak, alttan alan bir tavırla yavaş yavaş nüfuz edip orada kalıcı hale gelmek.
1. Örnek Cümle:- Никто не понял, как он попал в офис, просто всекелялся потихоньку, а теперь руководит. [nik-to ni po-nyal, kak on pa-pal v o-fis, pros-ta fsi-ki-lyal-sya pa-ti-hon-ku, a ti-per' ru-ka-va-dit]
- Ofise nasıl girdiğini kimse anlamadı, usul usul sızdı, şimdi ise herkesi yönetiyor.
- Sessizce ve tatlılıkla bir yere sızmak / Birinin alanına usulca yerleşmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Всекеляться
Latin Transkripsiyonu: Vsekelyat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [fsi-ki-lyat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçadaki içeriye doğru nüfuz etmeyi, sızmayı bildiren все- ön eki ile manastır hücresi, küçük oda veya kapalı bölme anlamına gelen келья (Yunanca kökenli kellion) kelimesinin birleşiminden türetilmiş diyalektik veya argo tabanlı bir fiildir. Rus halk ağızlarında (özellikle kuzey ve Sibirya bölgelerinde) birinin evine, odasına veya özel alanına sessizce, göze batmadan yerleşmek anlamına gelen келить veya келиться fiili kullanılmaktaydı. Zamanla bu yapı, mecazi bir anlam kazanarak birinin "iç dünyasına, hücresine veya güvenine" sinsice sızmak, kendini usulca kabul ettirmek anlamında argolaşmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Sosyodilbilimsel ve kültürel bağlamda bu ifade; zorbalık veya kaba kuvvet yerine, "yumuşak güç", dalkavukluk, flörtöz tavırlar, aşırı şefkat gösterisi veya dalkavukluk (лаской) yoluyla bir ortama ya da bir kişinin hayatına sızmayı tasvir eder. Rus sokak argosunda ve dolandırıcılık jargonunda (Fenya), kurbanın güvenini kazanarak onun evine, dairesine veya kişisel alanına erişim sağlamak için kullanılan manipülatif taktikleri tanımlar. Benzer şekilde, gençlik jargonunda ve gündelik dilde ise samimiyetsiz, çıkarcı ve yaranmacı bir üslupla bir arkadaş grubuna, ofis ortamına veya bir kişinin kalbine adeta bir asalak gibi usulca yerleşen tipleri eleştirmek için kullanılır. Bu kelimenin vurguladığı temel unsur, sızma eyleminin tamamen hissettirilmeden, aşırı tatlılıkla ve manipülatif bir nezaket örtüsü altında gerçekleştirilmesidir.
4. KAYNAKÇA
- Dal, V. I. (1863-1866). Толковый словарь живого великорусского языка (Yaşayan Büyük Rus Dilinin Açıklamalı Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.