Впиздячиться
(Vpizdyachit'sya)- Şiddetle çarpmak, toslamak, bindirmek, kaza yapmak: Bir yere, bir nesneye veya başka bir araca dikkatsizce ve büyük bir hızla vurmak.
1. Örnek Cümle:- Он на полном ходу впиздячился в забор. [on na pol-nam ha-du vpi-zdya-çil-sa v za-bor]
- Son süratle bahçe çitine tosladı.
2. Örnek Cümle:- Гололёд на дороге, аккуратнее, а то впиздячишься в кого-нибудь. [ga-la-lyot na da-ro-ge, a-ku-rat-niye, a to vpi-zdya-çiş-sya f ka-vo-ni-bud']
- Yol buz tutmuş, dikkat et, yoksa birine arkadan bindirirsin.
- Bir engele veya çukura girmek, çarpmak (Fiziksel hareket halindeyken): Yolda yürürken veya koşarken bir şeye çarpmak, bir çukura düşmek veya çarparak durmak.
1. Örnek Cümle:- В темноте не заметил открытый люк и впиздячился туда. [v tim-na-te nye za-mye-til at-krı-tı lyuk i vpi-zdya-çil-sa tu-da]
- Karanlıkta açık logar kapağını fark etmedi ve oraya yuvarlandı.
- Şiddetle çarpmak / Kendini sertçe bir yere geçirmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Впиздяться / Впиздячиться
Latin Transkripsiyonu: Vpizdyachit'sya
Okunuşu ve Vurgu: [vpi-zdya-çit-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu kelime, Rusçadaki en temel dört müstehcen (Mat) kökten biri olan ve kadın cinsel organını ifade eden пизда [pizda] kelimesinden türetilmiştir. Kelimeye eklenen yönelme ve sınır aşma belirten в- [v-] öneki, eylemin şiddetini ve kaba tonunu artıran -ячи- [-yaçi-] fiil yapım eki ve eylemin dönüşlü (kendine yönelik veya karşılıklı) olduğunu gösteren -ся [-sya] ekiyle birleşerek "şiddetli bir şekilde bir yere girmek, çarpmak" anlamını kazanmıştır. Rus argosunda bu tarz kaba kökler, ön ekler ve son eklerle manipüle edilerek hemen hemen her türlü fiziksel ve dinamik eylemi (çarpmak, dövmek, kırmak vb.) ifade etmek üzere son derece üretken bir şekilde kullanılır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
"Впиздячиться", Rus sokak kültüründe, sanayi ve şantiye jargonunda, özellikle de otomobil kullanıcıları ve sürücü grupları arasında yaygın olarak kullanılan son derece kaba ve ekspresif bir argo fiildir. Standart Rusçadaki врезаться [vrezatsa] (çarpmak, bindirmek) veya столкнуться [stalknutsya] (çarpışmak) fiillerinin yerine, kazanın şiddetini, aniliğini ve çoğunlukla sürücünün dikkatsizliğini veya aptallığını vurgulamak amacıyla tercih edilir. Bu kelime sadece fiziksel olarak bir aracın direğe veya başka bir arabaya arkadan çarpması durumlarında değil, aynı zamanda karanlıkta yürürken kafayı kapıya vurmak, yolda giderken bir çukura girmek veya mecazi olarak içinden çıkılması zor, berbat bir duruma/soruna bulaşmak anlamında da kullanılır. Dilbilimsel açıdan, Rusça Mat kelimelerin sınırsız morfolojik esnekliğinin ve kaba dilin günlük hayattaki stresli durumları tahliye etme (katarsis) işlevinin mükemmel bir örneğidir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.