1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Выпиздовываться
Latin Transkripsiyonu: Vıpizdovıvat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [vı-piz-do-vı-vat'-sya]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Bu fiil, Rusçadaki en temel ve kaba küfür köklerinden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı) kelimesinden türemiştir. Kökenbilimsel olarak bu tür fiillerin inşası, Proto-Slav dönemlerine uzanan ve kutsal/tabu kabul edilen köklerin daha sonra kaba ve küfürlü kullanımlara evrilmesiyle ilişkilidir (Vasmer, 1986). Fiilin başındaki вы- [vı-] ön eki, bir yerden dışarıya doğru, ayrılma, uzaklaşma veya bir eylemin tamamlanması anlamlarını katar. Fiil sonundaki -овывать [ovıvat'] eki, eylemin sürekliliğini veya tekrarını ifade eden bitmemiş (imperfective) bir fiil yapısını gösterir. Sonundaki -ся [sya] dönüşlülük (reflexive) eki ise, eylemin özne tarafından kendine yönelik yapılmasını veya öznenin bir yerden kendi başına ayrılmasını belirtir. Dolayısıyla kelime, bir yerden kaba, agresif ve kesin bir şekilde defolup gitme, tüyüp gitme eylemini ifade eder.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

«Выпиздовываться» fiili, Rus argosunun en sert ve agresif ifadelerinden biridir. Özellikle öfke, bıkkınlık veya aşağılama duygularını en üst düzeyde ifade etmek için kullanılır. Pragmatik açıdan bu tür fiiller, Y. I. Levin'in (1986) belirttiği gibi, muhatabın derhal ve kesin bir şekilde istenmediğini bildiren, pasif-agresif olmaktan ziyade doğrudan bir kovma eylemini işaret eder. Fiil, bir kişinin istenmediği bir ortamdan, genellikle zoraki veya küfürlü bir şekilde ayrılmasını tanımlar.

Rus argosu ve jargonu üzerine yapılan çalışmalarda (Elistratov, 2000; Mokienko & Nikitina, 2000), пизда [piz-da] köküne dayanan kelimelerin sadece cinsel organı değil, aynı zamanda olumsuz, kötü, başarısız veya agresif durumları ifade etmek için yaygın olarak kullanıldığı gözlemlenmiştir. Bu fiil de bu geniş anlam yelpazesinin bir parçasıdır ve bir yerden 'yok olma', 'sıvışma' eylemine sert bir boyut katar. Kelime, Sovyet dönemi ve sonrasında, özellikle yeraltı dünyası ve suç çevrelerinde (Galeotti, 2018; Chalidze, 1977) yaygınlaşmış, buradan da sokak diline ve gündelik hayata sızmıştır. Muhatabı aşağılama, hor görme ve ondan kurtulma arzusunu şiddetle vurgular.

V. Z. Sannikov'un (1999) 'dil oyunları' üzerine yaptığı analizler, bu tür küfürlü kelimelerin sadece anlam taşımakla kalmayıp, aynı zamanda konuşmacının duygusal durumunu ve sosyal reddedişini ifade etme aracı olduğunu gösterir. Kelimenin kullanımı, Rusya'daki belirli sosyal çevrelerde bir tür 'dilsel güç gösterisi' olarak da yorumlanabilir.

4. KAYNAKÇA

• Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.
• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Galeotti, M. (2018). The Vory: Russia's Super Mafia. Yale University Press.
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
• Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
• Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).