Выпиздовывать
(Vıpizdovıvat)- Kaba ve aşağılayıcı bir şekilde birini/bir şeyi atmak, kovmak, defetmek: Aşırı öfke veya küçümseme ile birini veya bir şeyi bir yerden uzaklaştırmak, atmak veya kovmak. Kişiye yönelik kullanıldığında genellikle bir işten veya ortamdan zorla çıkarılmayı ifade eder.
1. Örnek Cümle:- Начальник сказал, что если я не закончу проект в срок, он меня выпиздует. [na-çal'-nik ska-zal, şto yes-li ya ni za-kon-çu pray-ekt v srok, on min-ya vı-piz-du-yet]
- Patron, projeyi zamanında bitirmezsem beni kovacağını söyledi.
2. Örnek Cümle:- Он выпиздовал все старые вещи на свалку. [on vı-piz-da-val fsye sta-rı-ye ve-şi na sval-ku]
- Tüm eski eşyalarını çöplüğe attı/fırlattı.
- Kaba ve aşağılayıcı bir şekilde bir yerden çıkıp gitmek, defolup gitmek: Genellikle öfke, bıkkınlık veya emir kipiyle bir yerden hızla ve küfürlü bir şekilde ayrılmak. Konuşmacının kişiden oradan derhal uzaklaşmasını talep etmesini anlatır.
1. Örnek Cümle:- Выпиздовывай отсюда немедленно, пока я тебя сам не выкинул! [vı-piz-da-vı-vay at-s'u-da ni-med-lin-na, pa-ka ya ti-bya sam ni vı-ki-nul!]
- Hemen defol buradan, ben seni kendim atmadan önce!
2. Örnek Cümle:- Он выпиздовал из дома после ссоры с женой. [on vı-piz-da-val iz do-ma pos-li sso-rı s ji-noy]
- Karısıyla kavga ettikten sonra evden defolup gitti.
- Defetmek, dışarı atmak
- Defolup gitmek, dışarı çıkmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Выпиздовывать
Latin Transkripsiyonu: Vıpizdovıvat
Okunuşu ve Vurgu: [vı-piz-da-vı-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçadaki en kaba ve aşağılayıcı küfür köklerinden biri olan `пизд-` [pizd-] kökeninden türemiştir. `Пизда` [piz-da] kelimesi kadın cinsel organını ifade eder ve Rus dilinin ağır küfür jargonunun dört ana kökünden biridir. Vasmer (1986), Slav dillerindeki bu kökün eski kökenlerine işaret eder.
`Выпиздовывать` [vıpizdovıvat] fiili, `вы-` [vı-] ön eki ve `-овывать` [ovıvat'] son eki ile oluşmuştur. `Вы-` ön eki genellikle "dışarıya doğru" veya "tamamlanmış bir eylem" anlamını katarken, `-овывать` son eki eylemin süreklilik veya alışkanlık bildiren geniş zaman (imperfective aspect) formunu belirtir. Kelimenin tam anlamıyla "birini/bir şeyi пизда [piz-da] gibi dışarı atmak" veya "пизда [piz-da] gibi dışarı çıkmak" gibi kaba ve aşağılayıcı bir ima taşır. Etimolojik olarak, bir şeyin değersiz, istenmeyen veya rahatsız edici olduğunu ve hızla ve sertçe uzaklaştırılması gerektiğini vurgular.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
`Выпиздовывать` [vıpizdovıvat] fiili, Rus dilindeki en güçlü ve agresif kovma veya defetme ifadelerinden biridir. Plutser-Sarno'nun (2005) "Büyük Rus Küfür Sözlüğü"nde genişçe ele aldığı gibi, bu kelime, konuşmacının aşırı öfke, hiddet, nefret veya derin bir aşağılama hissini yansıtır. Günlük dilde, tartışmalarda, kavgalarda veya bir kişiden/durumdan tamamen kurtulma arzusunu dile getirirken kullanılır.
Sosyokültürel açıdan bakıldığında, bu tür küfürlü fiiller genellikle toplumsal kurallara ve otoriteye karşı bir meydan okuma aracı olarak ortaya çıkar. Levin'in (1986) "Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine" adlı çalışmasında belirttiği gibi, bu tür ifadeler, pasif-agresif bir yapıdan ziyade doğrudan ve saldırgan bir ifade biçimidir. Kelimenin kökü olan `пизда` [piz-da]'nın güçlü çağrışımları, fiile ek bir "pislik" veya "aşağılık" anlamı katmaktadır.
Özellikle hapishane argosunda, yani феня [fe-nya] içinde ve suç dünyasında, bu tür ifadeler sıkça karşımıza çıkar. Michael Galeotti'nin (2018) "The Vory: Russia's Super Mafia" adlı eserinde de görüldüğü gibi, yeraltı dünyasının kendine özgü hiyerarşisi ve şiddet içeren yapısı, bu tür kaba ve dışlayıcı dilin gelişimine zemin hazırlamıştır. Chalidze (1977), Sovyet dönemi suçlularının psikolojisini incelerken, bu tür fiillerin sıklıkla sosyal dışlama ve bir kişiyi grubun dışında bırakma aracı olarak kullanıldığını belirtir. Elistratov (2000) ve Mokienko & Nikitina (2000) gibi argoyu inceleyen sözlükler de bu kelimenin geniş kullanım alanını doğrular.
Fiilin kullanıldığı bağlam, genellikle resmiyetten uzak, samimi ama aynı zamanda gergin ve çatışmacı ortamlardır. Birini bir yerden veya bir durumdan şiddetle uzaklaştırmak veya birinin bir yerden hızla ve öfkeyle ayrılmasını emretmek için kullanılır. Bu fiil, genellikle bir uyarı veya bir tehdit unsuru da barındırır ve Sannikov'un (1999) bahsettiği dil oyunlarının aksine, mizah değil, saf öfke ve aşağılama taşır.
4. KAYNAKÇA
- Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Galeotti, M. (2018). The Vory: Russia's Super Mafia. Yale University Press.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.