Впичужиться
(Vpichuzhit'sya)- Kendi hatası yüzünden aldanmak, dolandırılmak, kazıklanmak: Kişinin kendi saflığı veya yanlış kararı sonucu mağdur duruma düşmesi.
1. Örnek Cümle:- Хотел легко заработать в интернете, а в итоге впичужился на крупную сумму. [ha-tyel lih-ko za-ra-bo-tat' v in-tyer-nye-tye, a v i-ta-gye vpi-çu-jil-sa na krup-nu-yu sum-mu]
- İnternetten kolay para kazanmak istedi ama sonuçta büyük miktarda dolandırıldı (kazık yedi).
2. Örnek Cümle:- Не слушай этих зазывал, иначе впичужишься так, что квартиру потеряешь. [nye slu-şay e-tih za-zı-val, i-na-çe vpi-çu-jiş-sa tak, şto kvar-ti-ru pa-tye-ryay-eş]
- Bu çığırtkanları dinleme, yoksa öyle bir kazıklanırsın ki evinden olursun.
- Kendi adımları sebebiyle sıkıntılı/belalı bir duruma girmek: Birinin kendi kaşınması veya tedbirsizliği yüzünden başını derde sokması.
1. Örnek Cümle:- Зачем ты полез в это дело? Теперь сам впичужился, и никто тебе не поможет. [za-çem tı pa-lyez v e-ta dye-la? ti-pyer' sam vpi-çu-jil-sa, i nik-to tye-bye ni pa-mo-jet]
- Neden bu işe bulaştın ki? Şimdi kendi kendini belaya soktun, kimse de sana yardım etmeyecek.
2. Örnek Cümle:- Связался с этой компанией и конкретно впичужился с долгами. [svya-zal-sa s e-toy kam-pa-ni-yey i kan-kryet-na vpi-çu-jil-sa z dal-ga-mi]
- Bu grupla takıldı ve borç batağına saplanarak fena halde köşeye sıkıştı.
- Kendi hatası yüzünden oyuna gelmek / Kendi eylemleriyle tuzağa düşmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Впичужиться
Latin Transkripsiyonu: Vpichuzhit'sya
Okunuşu ve Vurgu: [vpi-çu-jit-sa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rus halk ağızlarında ve bölgesel lehçelerde küçük kuş anlamına gelen пичуга (piçuga) kökünden türetilmiştir. Argodaki semantik kayması, küçük ve savunmasız bir kuşun tuzağa düşmesi, ağa yakalanması veya dar bir alana sıkışması metaforuna dayanır. В- (v-) öneki içeriye girmeyi, sızmayı veya bir durumun içine çekilmeyi ifade ederken, yansımalı (reflexive) olan -ся (-sya) eki eylemin öznenin bizzat kendi hatası, dikkatsizliği veya hırsı yüzünden gerçekleştiğini pekiştirir. Zamanla suç dünyasının ortak dili olan Fenya (hırsızlar jargonuna) geçmiş ve oradan da sokak argosuna yayılmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Sosyodilbilimsel açıdan bu fiil, bireyin kendi rızasıyla, açgözlülükle ya da saflıkla dahil olduğu bir eylem sonucunda dolandırılmasını, aldatılmasını veya içinden çıkılması güç, utanç verici bir duruma düşmesini tanımlar. Rus yeraltı dünyası ve sokak kültüründe, dışarıdan gelen bir zorlama olmaksızın kendi aptallığı yüzünden tuzağa düşen kişileri nitelemek için kullanılır. Sovyet sonrası dönemin (90'lı yılların vahşi kapitalizm süreci) getirdiği hızlı para kazanma hırsı, sahte finansal piramitler (örneğin ünlü MMM vakası) ve sokak dolandırıcılıkları, bu kelimenin popülerleşmesine yol açmıştır. Kişi dolandırıcıya kendi eliyle parasını teslim ettiğinde veya bilmediği tehlikeli bir işe burnunu sokup cezalandırıldığında bu kelimeyle yargılanır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).