Впичужить
(Vpichuzhit')- Yalan söyleyerek inandırmak, göz boyamak, kandırmak: Birini asılsız bir duruma veya uydurma bir hikayeye inanmaya zorlamak ya da ikna etmek.
1. Örnek Cümle:- Он пытался впичужить мне какую-то чушь про свои долги. [on pı-tal-sya vpi-çu-jıt' ka-ku-yu-ta çuş' pra sva-i dal-gi]
- Bana borçları hakkında saçma sapan bir hikaye yutturmaya çalışıyordu.
2. Örnek Cümle:- Не надо мне это впичуживать, я всё знаю. [ni na-da mnye e-ta vpi-çu-jı-vat', ya fsyo zna-yu]
- Bana bunu yutturmaya kalkma, her şeyi biliyorum.
- Değersiz bir şeyi hileyle satmak, kakalamak, kitlemek: Kalitesiz, işe yaramaz bir malı kandırarak birine satmak veya devretmek.
1. Örnek Cümle:- На рынке ему впичужили сломанный телефон. [na rın-ke ye-mu vpi-çu-jı-li slo-man-nıy ti-li-fon]
- Pazarda ona bozuk telefonu kilitlediler.
2. Örnek Cümle:- Они умеют впичужить любой товар под видом нового. [a-ni u-mye-yut vpi-çu-jıt' lyu-boy ta-var pat vi-dam no-va-va]
- Yeniymiş gibi gösterip her türlü malı kakalamayı beceriyorlar.
- Kuş gibi sokuşturmak / Aldatarak yutturmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Впичужить
Latin Transkripsiyonu: Vpichuzhit'
Okunuşu ve Vurgu: [vpi-çu-jıt']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Впичужить eylemi, Rus halk ağzındaki ve bölgesel lehçelerdeki пичуга (küçük kuş, serçe) kelimesi ile argodaki впихнуть (zorla sokmak, kakalamak) eyleminin kontaminasyonu (karışımı) sonucu ortaya çıkmıştır. Birine değersiz bir şeyi yutturmak, aldatarak kabul ettirmek anlamındaki bu kelime, mecazi olarak "kuş gibi hafif ve önemsiz bir yalanı ya da malı birinin hafızasına veya cebine sokuvermek" imgesinden türemiştir. Kelimedeki в- ön eki içeriye doğru yönelim bildirirken, пичуж- kökü sokak argosunda "kandırmak, göz boyamak" eylemleriyle bağdaştırılmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Kelime, Rus cezaevi jargonu (Fenya) ve sokak argosunda özellikle 20. yüzyılın ortalarından itibaren yaygınlık kazanmıştır. Hırsızlar ve dolandırıcılar arasında, kurbanı (enayi) ikna ederek ona sahte, değersiz bir malı satmak veya tamamen uydurma bir hikayeye inandırmak eylemini tanımlamak için kullanılmıştır. Sosyokültürel açıdan bu ifade, Sovyetler Birliği'nin çöküş dönemindeki karaborsa (fartsovka) kültüründe de kendine yer bulmuştur. Alıcının saflığından yararlanarak ona kusurlu veya taklit bir ürünü "itici bir güçle" kabul ettirme psikolojisini barındırır. Günümüz Rusçasında ise sadece dolandırıcılık değil, aynı zamanda medyada veya siyasi söylemlerde halka yalan yanlış bilgilerin "yutturulması" durumlarında da ironik ve kaba bir ifade olarak tercih edilmektedir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.