1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Вымандюриваться
Latin Transkripsiyonu: Vımandyurivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [vı-man-dyu-ri-vat-sya]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Bu fiil, Rusçadaki en temel ve kaba küfür köklerinden biri olan ve kadın cinsel organını ifade eden «манда» [man-da] kelimesinden türemiştir. Fiilin kökeni, bu küfür köküne «вы-» [vı] ön ekinin (dışarı, uzaklaşma anlamı katan) ve «-ивать» [-i-vat'] sonsuzluk belirten fiil ekinin eklenmesiyle oluşmuştur. Sonundaki «-ся» [-sya] eki ise dönüşlülük anlamı katarak eylemin özne tarafından kendine yönelik yapılmasını veya öznenin kendisinin eylemin nesnesi olmasını ifade eder. Dolayısıyla kelime, kelimenin tam anlamıyla “kendi kendini (bir yerlerden) dışarı atmak, kadın cinsel organı gibi bir yerden defolup gitmek” gibi aşırı kaba bir çağrışıma sahiptir. Vasmer'in etimolojik sözlüğü gibi kaynaklar bu tür köklerin Slav dillerindeki genel varlığını gösterirken, Plutser-Sarno'nun eserleri bu köklerin Rus argosundaki spesifik ve müstehcen evrimini detaylandırır.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

«Вымандюриваться» [vı-man-dyu-ri-vat-sya] kelimesi, Rus argosunda bir kişinin bir yerden derhal, kaba ve zorla uzaklaştırılmasını veya bir yerden hızla, istenmeyerek ve utanç verici bir şekilde ayrılmasını ifade eden son derece kaba ve küfürlü bir fiildir. Bu kelime, konuşmacının büyük öfkesini, aşağılamasını ve muhatabına karşı duyduğu derin küçümsemeyi dile getirir. Genellikle bir emir cümlesinde («Вымандюривайся отсюда!» [vı-man-dyu-ri-vay-sya at-syu-da!] – “Defol buradan!”) veya birinin zorla gönderilmesini betimlerken kullanılır. Normal «убираться» [u-bi-rat'-sya] (toparlanıp gitmek) veya «выметаться» [vı-mi-tat'-sya] (süpürülüp gitmek, defolmak) gibi ifadelerin dahi üzerinde, çok daha güçlü ve saldırgan bir tona sahiptir. Rus kültüründe küfürlü ifadelerin (Levin, Plutser-Sarno) genellikle bastırılmış öfke ve otoriteye karşı gelme aracı olarak kullanıldığı düşünüldüğünde, bu kelimenin şiddetli bir reddi veya kovulmayı ifade etmesi şaşırtıcı değildir. Elistratov ve Mokienko & Nikitina gibi argoyu inceleyen sözlükler, bu tür kelimelerin yeraltı dünyası jargonunda (феня [fe-nya]), sokak dilinde ve aşırı gerilimli durumlarda ne denli yaygın olduğunu belgeler. Kelime, kişinin “istenmediği” ve “istenmeyen bir şey gibi atıldığı” izlenimini yaratır.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Galeotti, M. (2018). The Vory: Russia's Super Mafia. Yale University Press.
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
• Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).