Вмандякиваться
(Vmandyakivat'sya)- Sık sık fiziksel bir yere çarpmak, kaza yapmak veya toslamak: Dikkatsizlik veya sakarlık sonucu sürekli bir nesneye, araca ya da engele vurmak.
1. Örnek Cümle:- Он на своей старой развалюхе вечно куда-то вмандякивается. [on na sva-yey sta-ray raz-va-lyu-hi vyeç-na ku-da-ta vman-dya-ki-vats-tsa]
- O eski döküntü arabasıyla her seferinde bir yerlere tosluyor.
2. Örnek Cümle:- Смотри под ноги, а то опять вмандякаешься в этот столб. [sma-tri pad no-gi, a to a-pyat' vman-dya-ki-veş-sya v e-tat stolp]
- Önüne baksana, yoksa yine şu direğe çarpacaksın.
- Sık sık belaya, istenmeyen durumlara veya karanlık işlere bulaşmak: İrade dışı veya kendi aptallığı yüzünden sürekli başını ağrıtacak olayların içine girmek.
1. Örnek Cümle:- Почему ты вечно вмандякиваешься в какие-то мутные истории? [pa-çi-mu tı vyeç-na vman-dya-ki-va-iş-sya f ka-ki-ye-ta mut-nı-ye is-to-rii]
- Neden sürekli karanlık işlerin içine girip duruyorsun?
2. Örnek Cümle:- Он опять вмандякался в долги по уши. [on a-pyat' vman-dya-kals-tsa v dal-gi pa u-şi]
- Yine boğazına kadar borca battı.
- (Mat kökenli argo) Bir şeyin içine girmek / Bir yere toslamak / Belaya bulaşmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Вмандякиваться
Latin Transkripsiyonu: Vmandyakivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [vman-dya-ki-vats-tsa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusça mat (müstehcen) sözlüğünün en temel ve üretken köklerinden biri olan ve kadın cinsel organı anlamına gelen манда (manda) sözcüğünden türetilmiştir. Rusça argo ve mat sisteminde, temel anatomik kelimeler ön ekler ve son ekler alarak son derece zengin eylem bildiren yapılara dönüşür. Burada yönelim ve içine girme bildiren в- ön eki, eylemin sürekliliğini ve tekrarlandığını bildiren -ива- son eki ve dönüşlülük bildiren -ся eki bir araya gelmiştir. Kelime, kaba ve küfürlü bir kökten türemiş olmasına rağmen zamanla doğrudan cinsel anlamını yitirmiş, fiziksel veya mecazi bir durumun içine kaba bir üslupla girmeyi, çarpmayı veya bulaşmayı ifade eden ekspresif bir eyleme dönüşmüştür.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak dilinde ve yeraltı jargonunda (Fenya) mat kökenli kelimelerin bu tarz fonksiyonel kullanımı oldukça yaygındır. "Вмандякиваться" kelimesi, konuşanın öfkesini, şaşkınlığını veya muhatabına yönelik küçümsemesini yansıtır. Genellikle sakar, dikkatsiz veya şanssız insanların sürekli olarak fiziksel engellere çarpmasını (örneğin arabayla bir yere toslamak, direğe vurmak) ya da mecazi anlamda başını sürekli belaya sokmasını, istenmeyen grupların veya borç sarmalının içine girmesini tarif etmek için kullanılır. Sovyet sonrası dönemde gençlik argosunda ve sanayi çalışanları arasında popülerlik kazanmış olan bu kelime, resmi dilde asla kendine yer bulamayan ama sokak seviyesindeki iletişimde yoğun bir vurgu tonu taşıyan kaba bir argo örneğidir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.