Вмандяхивать
(Vmandyakhivat')- Bir işi çok hızlı, hırsla ve aceleyle yapmak: Bir görevi veya fiziksel çalışmayı yüksek bir enerjiyle, acele ederek bitirmeye çalışmak.
1. Örnek Cümle:- Давай быстрее вмандяхивай эту деталь, у нас мало времени. [da-vay bıst-re-ye vman-dya-hi-vay e-tu di-tal', u nas ma-la vre-me-ni]
- Hadi şu parçayı hızlıca takıver, az vaktimiz kaldı.
2. Örnek Cümle:- Мы всю ночь вмандяхивали этот отчёт, чтобы успеть к утру. [mı fsyu noç vman-dya-hi-va-li e-tat at-çyot, şto-bı us-pet' k ut-ru]
- Sabaha yetiştirmek için bütün gece bu raporu deliler gibi hazırladık.
- Sertçe vurmak, geçirmek, indirmek (Fiziksel şiddet): Birine veya bir nesneye tüm gücüyle darbe uygulamak.
1. Örnek Cümle:- Он начал вмандяхивать ему по башке прямо на улице. [on na-çal vman-dya-hi-vat' i-mu pa baş-ke prya-ma na u-li-tse]
- Sokağın ortasında kafasına kafasına geçirmeye başladı.
2. Örnek Cümle:- Зачем ты так сильно вмандяхиваешь кувалдой по стене? [za-çem tı tak sil'-na vman-dya-hi-va-yiş ku-val-day pa sti-nye]
- Balyozla duvara niye öyle ayı gibi vuruyorsun?
- Bir şeyi zorla, sertçe bir yere tıkıştırmak veya monte etmek: Bir nesneyi uygun olmadığı halde güç kullanarak bir yere sokmak.
1. Örnek Cümle:- Куда ты вмандяхиваешь этот кабель? Он же не отсюда! [ku-da tı vman-dya-hi-va-yiş e-tat ka-bel'? on je ni at-syu-da]
- Bu kabloyu nereye sokuşturuyorsun? Buranın değil ki!
- Amcığa sokmak / Amcıklayarak iş yapmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Вмандяхивать
Latin Transkripsiyonu: Vmandyakhivat'
Okunuşu ve Vurgu: [vman-dya-hi-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçadaki en ağır tabulardan (mat) biri olan ve kadın cinsel organı anlamına gelen манда [man-da] kökünden türetilmiştir. Bu köke yönelme/içeriye doğru hareket bildiren в- [v-] öneki ve eylemin sürekliliğini, tekrarlanışını bildiren -ива- [-iva-] eki eklenerek kaba argo dilinde sıkça kullanılan bir fiil oluşturulmuştur. Kelime düz anlamıyla "bir şeyi kadın cinsel organına sokmak/saplamak" anlamına gelse de, Rus dilindeki argo kelime türetme esnekliği sayesinde bu cinsel anlamından tamamen sıyrılarak soyut, hızlı ve agresif bir eylem bildiren genel bir fiile dönüşmüştür.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak dilinde ve yeraltı jargonunda (mat ve fenya sistemlerinde), cinsel organ isimleri sıklıkla soyut eylemlerin şiddetini, hızını veya gücünü ifade etmek için gramerleştirilir. Bu kelime, kaba ve fiziksel güce dayalı bir iş ortamında (şantiyeler, sanayi bölgeleri, hapishaneler) bir işi canla başla, çok hızlı ve aceleyle yapmayı tanımlamak için kullanılır. Aynı zamanda kaba bir fiziksel teması, darbe indirmeyi veya bir nesneyi zorla, sertçe bir yere tıkıştırmayı ifade eder. Bu kullanım, konuşanın eyleme karşı duyduğu stresi, aceleyi ya da kaba bir kararlılığı dışa vurur. Rus dilbilimsel çalışmalarında bu tür yapılar, tabu köklerin anlamsal olarak boşalarak sadece ekspresif birer işlev üstlenmesinin en tipik örnekleri arasında gösterilir.
4. KAYNAKÇA
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).