Вмандохивать
(Vmandokhivat')- Hızla gitmek, yardırmak, koşmak, aceleyle yürümek: Bir hedefe doğru çok hızlı ve enerjik bir şekilde hareket etmek.
1. Örnek Cümle:- Куда ты так вмандохиваешь? [ku-da tı tak vman-do-hi-va-yeş?]
- Nereye böyle yardırıyorsun?
2. Örnek Cümle:- Мы вмандохивали до самого вокзала, чтобы не опоздать на поезд. [mı vman-do-hi-va-li da sa-ma-va vak-za-la, şto-bı ni a-paz-dat' na po-yest]
- Treni kaçırmamak için gara kadar deli gibi koştuk.
- Bir işi çok hızlı yapmak, harıl harıl veya deli gibi çalışmak: Büyük bir gayret ve hızla fiziksel emek harcamak.
1. Örnek Cümle:- Хватит болтать, надо вмандохивать, а то не успеем к сроку. [hva-tit bal-tat', na-da vman-do-hi-vat', a to ni us-pe-yem k sro-ku]
- Boş yapmayı kes, harıl harıl çalışmamız lazım, yoksa yetiştiremeyiz.
2. Örnek Cümle:- Он весь день вмандохивает на стройке. [on ves' den' vman-do-hi-va-yet na stroy-ki]
- Bütün gün şantiyede köpek gibi yırtınıyor (deli gibi çalışıyor).
- Cinsel organ kökünden türetilerek; bir yere hızla girmek/koşmak, deli gibi çalışmak.
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Вмандохивать
Latin Transkripsiyonu: Vmandokhivat'
Okunuşu ve Vurgu: [vman-do-hi-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusça müstehcen dil (Mat) sisteminin en eski ve üretken anatomik köklerinden biri olan, kadın cinsel organını ifade eden манда [manda] kelimesinden türetilmiştir. Kelime, yönelim ve yoğunluk bildiren в- [v] öneki ve eylemin sürekliliğini, tekrarlanabilirliğini sağlayan -ивать [-ivat'] soneki ile birleşerek fiilleşmiştir. Rus argosunda cinsel organ isimleri, somut anlamlarından sıyrılarak aşırı güç, yoğun çaba, kontrolsüz hız veya şiddet bildiren eylemleri (örneğin хуярить, пиздячить) türetmek için sıklıkla kullanılır. Вмандохивать da bu morfolojik yapının tipik bir örneğidir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu fiil, Rus yeraltı kültüründe (Fenya), işçi sınıfı jargonunda ve sokak argosunda kendine geniş yer bulur. Orijinal kökündeki cinsel çağrışımdan uzaklaşarak; bir yere çok hızlı gitmek, yardırmak, koşmak veya fiziksel bir işi çok büyük bir hırsla, yoğun bir çabayla ve aceleyle yapmak anlamlarına evrilmiştir. Sovyetler Birliği sonrası dönemde, ağır şantiye koşullarında çalışan işçilerden sokaktaki genç gruplara kadar geniş bir kitle tarafından benimsenmiştir. Konuşmacının içinde bulunduğu acele etme, bıkkınlık veya hedefe kilitlenme durumunu doğrudan ve en sert şekilde ifade eder. Akademik olarak, dilsel kurallara başkaldırının ve sokak enerjisinin argo aracılığıyla dışa vurumu olarak incelenmektedir.
4. KAYNAKÇA
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).