Выхуячиваться
(Vıhuyacıvatsya)- Hava atmak, artistlik yapmak, kendini göstermeye çalışmak (Gösteriş yapmak / Rol kesmek): Başkalarını etkilemek amacıyla yapmacık ve kibirli tavırlar sergilemek.
1. Örnek Cümle:- Хватит выхуячиваться перед девчонками, будь проще. [hva-tit vı-hu-ya-çi-vat-sa pi-rit div-çon-ka-mi, but' pro-şşe]
- Kızların önünde artistlik yapmayı bırak, doğal ol.
2. Örnek Cümle:- Он купил подержанную иномарку и теперь выхуячивается на районе. [on ku-pil pa-dyer-jan-nu-yu i-na-mar-ku i ti-pyer' vı-hu-ya-çi-vat-sa na ra-yo-nye]
- İkinci el yabancı araba aldı, şimdi mahallede hava atıp duruyor.
- Küstahlaşmak, şımarmak, kurusıkı kabadayılık taslamak (Meydan okurcasına davranmak): Otoriteye veya kurallara karşı gelerek gereksiz bir cesaret gösterisinde bulunmak.
1. Örnek Cümle:- Ты на кого тут выхуячиваешься? Сейчас быстро успокою. [tı na ka-vo tut vı-hu-ya-çi-va-iş-sa? şi-ças bıs-tra us-pa-ko-yu]
- Sen burada kime kabadayılık taslıyorsun? Şimdi seni hemen sakinleştiririm.
2. Örnek Cümle:- Не надо перед начальником выхуячиваться, а то уволит. [nye na-da pi-rit na-çal'-ni-kam vı-hu-ya-çi-vat-sa, a to u-vo-lit]
- Müdürün karşısında diklenip artistlik yapma, yoksa kovulursun.
- Yarraklaşmak / Yaraktan dışarı taşmak / Kendini yarrak gibi öne çıkarmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Выхуячиваться
Latin Transkripsiyonu: Vıhuyacıvatsya
Okunuşu ve Vurgu: [vı-hu-ya-çi-vat-sa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın en üretken ve tabu kabul edilen dört temel küfür kökünden biri olan хуй [huy] (erkek cinsel organı) kelimesine dayanmaktadır. Kelime, вы- [vı-] ön eki, -яч- [-yaç-] ve -ива- [-iva-] fiil yapım ekleri ile dönüşlülük bildiren -ся [-sya] son ekinin birleşmesiyle türetilmiştir. Ön eki olan вы- [vı-] yönelim, sınırların dışına çıkma veya bir eylemi son raddeye ulaştırma işlevi görür. Küfür köklü bu türetme, kelimenin cinsel anlamını tamamen yitirmesine yol açarak onu aşırı derecede kaba ve ekspresif bir mecazi eyleme dönüştürmüştür.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus halk dilinde ve sokak argosunda выхуячиваться [vı-hu-ya-çi-vat-sa] fiili, bir kişinin kendini başkalarından üstün görmesini, yapmacık tavırlarla dikkat çekmeye çalışmasını, kışkırtıcı bir cesaret sergilemesini veya ukalalık yapmasını ifade etmek için kullanılır. Genellikle sokak kültüründe, akran grupları arasında veya cezaevi hiyerarşisinde otoriteye ya da grup normlarına karşı gelen, "artistlik yapan" kişileri yermek amacıyla tercih edilir. Bu kelime, muhataba haddini bildirme, onun gösterişçi davranışlarını kaba bir dille bastırma amacı taşır. Sovyet sonrası dönemde, özellikle gençlik argosunda ve sokak jargonunda popülaritesini korumuş, bireyin haddinden fazla özgüvenli veya küstahça tavırlarını tanımlayan en yaygın kaba fiillerden biri haline gelmiştir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.