Ветер: до ветра; до ветру
(Veter: do vetra; do vetru)- İşemek, dışarıya tuvaletini yapmaya çıkmak: Açık alanda veya tuvalete gitmek amacıyla ortamdan ayrılmak.
1. Örnek Cümle:- Останови машину у леса, мне надо сбегать до ветра. [as-ta-na-vi ma-şı-nu u lye-sa, mnye na-da sbyye-gat' da vye-tra]
- Ormanın yanında arabayı durdur, rüzgara karşı bir işemem gerek.
2. Örnek Cümle:- Мужики вышли из-за стола до ветру. [mu-jı-ki vış-li iz-za sta-la da vye-tru]
- Adamlar işemek için masadan kalkıp dışarı çıktılar.
- Rüzgara / Rüzgara doğru
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Ветер: до ветра; до ветру
Latin Transkripsiyonu: Veter: do vetra; do vetru
Okunuşu ve Vurgu: [vye-tir: da vye-tra; da vye-tru]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçada rüzgar anlamına gelen ветер [vyetir] kelimesinin yönelme ve çıkma durumlarıyla (до ветра / до ветру) birleşmesinden oluşur. Tarihsel kökeni, Proto-Slavca rüzgar anlamına gelen *větrъ kelimesine dayanmaktadır. İfadenin tam kelime çevirisi "rüzgara doğru" veya "rüzgara karşı" şeklindedir. Kırsal Rusya coğrafyasında tuvalet ihtiyacını gidermek için evlerin dışındaki açık alanlara veya rüzgarın estiği yöne doğru çıkılmasından dolayı türetilmiş köklü bir halk deyimidir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus halk kültüründe ve köylü yaşamında, doğrudan boşaltım eylemlerinden (işemek veya sıçmak) bahsetmek ayıp ve tabu kabul edildiği için bu eylemleri dolaylı olarak anlatacak pek çok örtmece (eufemizm) geliştirilmiştir. Evin dışında, açık alanda veya tarlada çalışırken tuvalet ihtiyacı gelen kişi, topluluk içinden ayrılmak için rüzgarlı açık alana çıkacağını ima ederek "rüzgara doğru gidiyorum" derdi. Bu ifade zamanla dilde kalıplaşarak doğrudan idrar veya dışkı çıkarma eyleminin adı haline gelmiştir. Sovyet döneminde ve sonrasında kırsal yaşamdan kentsel hayata taşınan bu deyim, günümüzde samimi arkadaş ortamlarında, doğa yürüyüşlerinde, kamp yaparken veya açık hava etkinliklerinde işemeye gideceğini mizahi ve dolaylı bir dille belirtmek isteyen erkekler ve kadınlar tarafından yaygın şekilde kullanılmaktadır.
4. KAYNAKÇA
- Dal, V. I. (1863-1866). Толковый словарь живого великорусского языка (Yaşayan Büyük Rus Dilinin Açıklamalı Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского jargonа (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.