Выдрачиваться
(Vıdraçivat'sya)- Artistlik yapmak, hava atmak, kasılmak: Kendini üstün ya da farklı göstermek amacıyla kibirli ve yapay tavırlar sergilemek.
1. Örnek Cümle:- Хватит выдрачиваться перед девчонками, будь проще. [hva-tit vı-dra-çi-vat'-sya pi-rid div-çon-ka-mi, but' pro-şşe]
- Kızların önünde artistlik yapmayı kes, daha doğal ol.
2. Örnek Cümle:- Он опять начал выдрачиваться со своей новой машиной. [on a-pyat' na-çal vı-dra-çi-vat'-sya sa sva-yey no-vay ma-şı-nay]
- Yeni arabasıyla yine hava atmaya başladı.
- Zorluk çıkarmak, kapris yapmak, nazlanmak: Basit bir durumu yokuşa sürmek, mırın kırın ederek süreci geciktirmek veya engellemek.
1. Örnek Cümle:- Соглашайся на наши условия и не надо тут выдрачиваться. [sa-gla-şay-sya na na-şı us-lo-vi-ya i ni na-da tut vı-dra-çi-vat'-sya]
- Şartlarımızı kabul et ve burada boşuna zorluk çıkarma.
2. Örnek Cümle:- Что ты выдрачиваешься? Сделай, как тебя просят! [şto tı vı-dra-çi-va-iş-sya? sde-lay, kak ti-bya pro-syat]
- Ne diye nazlanıp duruyorsun? Senden nasıl istendiyse öyle yap!
- Mastürbasyon yaparak kendini dışa vurmak / Kendi kendini tatmin edercesine kasılmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Выдрачиваться
Latin Transkripsiyonu: Vıdraçivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [vı-dra-çi-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusça kaba/müstehcen (mat) dil grubuna ait olan дрочить [dra-çit'] (mastürbasyon yapmak) fiil kökünden türetilmiştir. Tarihsel olarak Rus diyalektlerinde bu kök, "okşamak, şımartmak, pışpışlamak, beslemek" gibi anlamlara sahipken (Vasmer, Dal), modern Rusçada tamamen cinsel bir anlama (mastürbasyon) kaymıştır. Başına gelen ve eylemin dışa dönük, tamamlanmış veya aşırı bir şekilde yapıldığını gösteren вы- öneki ile dönüşlülük bildiren -ся ekinin birleşimiyle выдрачиваться halini almıştır. Kelime, fiziksel mastürbasyon eyleminin dış dünyada bir tür "gösteriş yapma, kendini tatmin etme amacıyla kasılma" şeklindeki metaforik yansıması olarak argoda yer edinmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Sosyodilbilimsel açıdan bu ifade, Rus sokak kültüründe, özellikle de gençlik ve suç argosunda (Fenya) bireyin çevresine karşı takındığı yapay, kibirli ve uyumsuz tavırları eleştirmek için kullanılır. Bir kişinin gereksiz yere zorluk çıkarması, başkalarına tepeden bakarak kendini ön plana çıkarmaya çalışması veya asgari düzeyde bir işbirliğinden kaçınarak kapris yapması "kamuoyu önünde kendi kendini tatmin etmesi (mastürbasyon yapması)" olarak görülür ve bu durum выдрачиваться fiiliyle kınanır. Sovyetler Birliği sonrası dönemde (özellikle 1990'lardaki toplumsal anarşi ve mafya kültürünün sokak dilini domine ettiği yıllarda) bu kelime, samimiyetsiz ve kışkırtıcı davranışları tanımlayan en yaygın kaba ifadelerden biri haline gelmiştir. Bu kelimeyi kullanan kişi, muhatabına yapay davranmayı bırakmasını ve dürüst/doğal olmasını (Rusça yaygın tabiriyle 'basit olmasını') kaba bir tonla ihtar eder.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского jargonа (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.