Вытрахиваться
(Vıtrahivatsya)- Artistlik yapmak, caka satmak, aşırıya kaçmak, kendini gereksiz yere yormak: Bir şeyi abartarak, gösteriş yaparak veya lüzumsuz yere çaba sarf ederek başkaları üzerinde etki bırakmaya çalışmak.
1. Örnek Cümle:- Хватит вытрахиваться, уже все поняли, какой ты умный. [hva-tit vı-tra-hi-vat'-sya, u-je fsye po-nya-li, ka-koy tı um-nıy]
- Yeter amına koyayım artistlik yapmayı bırak, zaten herkes anladı ne kadar zeki olduğunu.
2. Örnek Cümle:- Да что ты там вытрахиваешься, давай уже заканчивай. [da şto tı tam vı-tra-hi-va-ş'sya, da-vay u-je za-kan-çi-vay]
- Ne o kadar kendini yıpratıyorsun/artistlik yapıyorsun, hadi bitir artık.
- Yorgun düşmek, bitkin düşmek, kendini tamamen tüketmek: Fiziksel veya zihinsel olarak aşırı derecede yorulmak, enerjisi kalmamak.
1. Örnek Cümle:- Я так вытрахался сегодня на работе, что еле до кровати дополз. [ya tak vı-tra-hal-sya si-vod-nya na ra-bo-tye, şto ye-le da kra-va-ti da-polz]
- Bugün işte öyle bir sikişip bitkin düştüm ki, yatağa zor süründüm.
2. Örnek Cümle:- Не надо так вытрахиваться по пустякам, береги силы. [nye na-da tak vı-tra-hi-vat'-sya pa pus-tya-kam, bye-rye-gi si-lı]
- Ufak tefek şeyler için bu kadar yorgun düşme, enerjini koru.
- Kendini sikerek tüketmek / Sikişerek bitkin düşmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Вытрахиваться
Latin Transkripsiyonu: Vıtrahivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [vı-tra-hi-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçada 'sikmek' anlamına gelen kaba argo fiili трахать [trahat'] kelimesinden türemiştir. Başına eklenen вы- [vı-] öneki, bir eylemin tamamlanmasını, aşırıya kaçmasını veya tamamen tüketilmesini ifade ederken, sonundaki -ся [-sya] eki ise fiilin dönüşlü (refleksif) olduğunu, yani eylemin özne üzerinde gerçekleştiğini belirtir. Dolayısıyla kelimenin etimolojik çekirdeği, 'kendini sikerek tüketmek' veya 'kendini aşırı sikişle yormak' gibi bir anlama gelir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Вытрахиваться [vıtrahivatsya] kelimesi, Rusça argoda oldukça güçlü ve müstehcen bir ifade olup, iki ana bağlamda kullanılır. Birincisi, kişinin aşırıya kaçan, gösterişli veya gereksiz yere abartılı davranışlarını ('artistlik yapmak', 'caka satmak') tanımlamak için kullanılır. Bu anlam, kelimenin 'kendini gereksiz yere tüketmek' veya 'gereksiz yere efor sarf etmek' gibi temel kökensel anlamıyla bağlantılıdır. Kişi, bu tür davranışlarla başkaları üzerinde etki yaratmaya çalışırken aslında kendini yıpratır. Bu kullanım, 'gereksiz yere kendini öne çıkarmak' anlamına gelen выебываться [vıyebıvatsya] fiiliyle yakın anlamdadır. İkinci ve daha doğrudan anlamı ise, fiziksel veya zihinsel olarak aşırı yorgunluk ve bitkinlik hissini ifade etmektir. Bir işte veya durumda kendini tamamen tüketmek, enerjisini kaybetmek gibi durumlar için kullanılır. Kelime, sıradan 'yorulmak' (уставать [ustavat']) fiilinden çok daha güçlü, kaba ve ifade gücü yüksek bir alternatif olarak Rusça argoda yerini almıştır. Özellikle fiziksel olarak çok ağır işlerde çalışmış veya yoğun bir çaba sarf etmiş kişiler, yorgunluklarını abartılı bir şekilde ifade etmek için bu tabiri kullanabilirler.