Уссываться
(Ussıvatsya)- Aşırı korku, gülme veya başka bir yoğun duygu nedeniyle istemsiz idrarını kaçırmak: Bir durumun veya duygusal tepkinin şiddetiyle idrarını tutamamak, altını ıslatmak. Bu durum genellikle abartılı bir ifade olarak kullanılır.
1. Örnek Cümle:- От одной мысли об экзамене он чуть ли не уссывался. [at ad-noy mıs-li ab eg-za-mye-nye on çut' li nye u-ssı-vat'-sya]
- Sınav düşüncesinden bile neredeyse altını ıslatıyordu (korkudan).
2. Örnek Cümle:- Уссываться можно было от их шуток. [u-ssı-vat'-sya moj-na bı-la at iyh şu-tak]
- Şakalarına altını ıslatacak kadar gülünürdü.
- Sarhoşluk, fiziksel kontrol kaybı veya güçsüzlük nedeniyle idrarını tutamamak: Özellikle yaşlılık, hastalık veya alkol etkisiyle bedensel kontrolü kaybederek altını ıslatmak.
1. Örnek Cümle:- Старый дед совсем плох, по ночам уссывается. [sta-rıy dyet sav-syem ploh, pa na-çam u-ssı-vat'-sya]
- Yaşlı dede çok kötü, geceleri altını ıslatıyor.
- Pantolona işemek / Altına işemek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Уссываться
Latin Transkripsiyonu: Ussıvatsya
Okunuşu ve Vurgu: [u-ssı-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Уссываться» fiili, Rusçada oldukça kaba ve vulgar kabul edilen «ссать» [ssat'] (işemek) fiilinden türemiştir. Bu fiilin Proto-Slavca *sьcati köküne dayandığı bilinmektedir ve bu kök diğer Slav dillerinde de benzer anlamlar taşıyan fiillerin temelini oluşturur (Vasmer, 1986). «У-» ön eki, eylemin tamamlanmışlığını veya aşırılığını vurgularken, «-ваться» eki ise refleksif (dönüşlü) ve süreklilik bildiren bir yapıyı ifade eder. Dolayısıyla, kelime bir şeyin etkisiyle kişinin kendini tutamayarak idrarını kaçırması durumunu tanımlar. Kökenbilimsel olarak doğrudan bir fiziksel eylemi ifade etse de, zamanla argoda ve gündelik dilde mecazi anlamlar kazanmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Уссываться» kelimesi, Rusça konuşulan toplumlarda, özellikle ağır küfür ve argo dilinde sıkça karşılaşılan, güçlü bir ifade biçimidir. Kelime genellikle iki ana bağlamda kullanılır: aşırı korku veya aşırı gülme. Her iki durumda da, kişinin fizyolojik kontrolünü kaybetmesi ve idrarını istemsizce kaçırması durumu, duygunun yoğunluğunu vurgulamak için bir hiperbol (abartı) olarak kullanılır. Bu tür ifadeler, toplumda tabu kabul edilen bedensel işlevleri kullanarak duygu durumunu en uç noktaya taşır ve dinleyicide güçlü bir etki bırakır (Levin, 1986). Rus argosunda, dışkılama ve idrar çıkarma eylemleriyle ilgili kelimeler, hakaret, aşağılama veya aşırı duygusal tepkileri ifade etmek için yaygın olarak kullanılır ve «уссываться» bu kategorinin bir parçasıdır. Plutser-Sarno (2005) ve Mokienko & Nikitina (2000) gibi kaynaklar, bu tür vulgar ifadelerin toplum içindeki kullanım dinamiklerini ve dilsel yapılarını detaylıca inceler. Özellikle, bir durumun veya kişinin 'altına işenecek' kadar komik veya korkutucu olduğunu ifade etmek, o duruma karşı gösterilen tepkinin samimiyetini ve şiddetini vurgular. Kelime, herhangi bir mesleki jargon veya Fenya [fe-nya] ile spesifik bir bağlantıdan ziyade, genel vulgar küfür dilinin bir parçasıdır ve toplumun her kesiminde, genellikle erkekler arasındaki samimi ve kaba sohbetlerde duyulabilir.
4. KAYNAKÇA
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).