Упиздяривать
(Upizdyarivat')- Siktirip gitmek, sıvışmak, ortadan kaybolmak: Bir yerden çok hızlı, telaşlı veya çoğu zaman utanç verici bir şekilde kaçmak, aniden ayrılmak.
1. Örnek Cümle:- Когда менты подъехали, он быстро упиздярился оттуда. [kag-da myen-tı pad-ye-ha-li, on bıs-tra u-piz-dya-ril-sya at-tu-da]
- Polisler yaklaşınca, oradan hemen siktirip gitti.
2. Örnek Cümle:- Как только услышал крики, сразу упиздярился. [kak tol'-ka us-lı-şal kri-ki, sra-zu u-piz-dya-ril-sya]
- Çığlıkları duyar duymaz hemen sıvıştı.
- Yaptığı bir işi savsaklamak veya bir şeyi aceleyle ve kötü yapmak (mecazi): Asıl anlamı kaçmak olsa da, bazen bir işi baştan savma yapmak anlamında da kullanılır.
1. Örnek Cümle:- Он упиздярил этот проект за один день, лишь бы сдать. [on u-piz-dya-ril e-tat pro-yekt za a-din dyen', liş' bı sdat']
- Bu projeyi bir günde savsakladı, yeter ki teslim etsin.
- Amına koyup kaçmak / Amcıkça kaçmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Упиздяривать
Latin Transkripsiyonu: Upizdyarivat'
Okunuşu ve Vurgu: [u-piz-dya-ri-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusça küfür jargonunun ana köklerinden biri olan ve kadın cinsel organı anlamına gelen пизда [piz-da] kelimesinden türemiştir. Fiilin başındaki 'у-' [u] ön eki, genellikle bir eylemin tamamlanmasını, uzaklaşmayı veya bir yerden ayrılmayı ifade ederken, '-дяривать' [dyarivat'] fiil son eki ise eylemin yoğunluğunu ve süregelen bir biçimini vurgular. Kelime bütün olarak, 'amcık' kökünden gelen bu yoğunlukla 'hızlıca kaçmak', 'aceleyle savuşmak' anlamını kazanmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Упиздяривать» [u-piz-dya-ri-vat'] fiili, kaba ve argoda kullanılan, genellikle bir yerden çok hızlı, telaşlı veya çoğu zaman utanılacak bir şekilde kaçmayı ifade eden bir eylemdir. Bu kelime, sokak dilinde, hapishane jargonunda (феня [fe-nya]) ve gayriresmi sohbetlerde sıkça duyulur. 'Kaçmak', 'uzaklaşmak' gibi nötr fiillerin (örneğin убегать [u-bye-gat'] veya уходить [u-ha-dit']) yerine kullanıldığında, eylemin ani, düşüncesiz ve çoğu zaman bir sorumluluktan veya tatsız bir durumdan kaçma amacıyla yapıldığına dair güçlü bir olumsuz çağrışım taşır. Örneğin, birinden veya bir yerden apar topar savuşmak, polisten kaçmak, bir kavgadan sıvışmak gibi durumları anlatmak için kullanılır. Argo karakteri nedeniyle resmi veya nazik ortamlarda kesinlikle kullanılmaz; dost meclislerinde veya gergin durumların kaba bir dille anlatılmasında tercih edilir.