Упиздячиваться
(Upizdyaçivatsya)- Kendini helak etmek, pestilini çıkarmak, anası ağlamak: Aşırı derecede yorulmak, bitap düşmek, gücü tükenmek; bir işi yaparken tüm enerjisini harcamak ve tamamen bitkin düşmek.
1. Örnek Cümle:- Я так упиздячился на этой работе, что сил нет даже поесть. [ya tak u-piz-dya-çil-sya na e-toy ra-bo-tye, şto sil nyet da-je pa-yest']
- Bu işte öyle bir helak oldum ki, yemek yiyecek halim bile yok.
2. Örnek Cümle:- Хватит упиздячиваться, иначе ты сляжешь с ног. [hva-tit u-piz-dya-çi-vat'-sya, i-na-çe tı slya-jeş s nog]
- Yeter artık kendini helak ettiğin, yoksa yatağa düşeceksin.
3. Örnek Cümle:- После марафона он упиздячился так, что два дня не мог встать с кровати. [pos-lye ma-ra-fo-na on u-piz-dya-çil-sya tak, şto dva dnya nye mok fstat' s kra-va-ti]
- Maraton sonrası öyle bir pestili çıktı ki, iki gün yataktan kalkamadı.
- Kendini amcık etmek / Amcık olana dek kendini yormak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Упиздячиваться
Latin Transkripsiyonu: Upizdyaçivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [u-piz-dya-çi-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusça küfür jargonunun ana köklerinden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı, amcık) kelimesinden türemiştir. Fiile eklenen 'у-' [u-] ön eki eylemin tamamlanmışlığını veya aşırılığını vurgularken, '-ячива-' [ya-çi-va] eki fiile süreklilik veya alışkanlık anlamı katar. Sonundaki '-ся' [sya] eki ise fiilin dönüşlü (refleksif) olduğunu, yani eylemin özne tarafından kendi üzerinde gerçekleştirildiğini belirtir. Kelimenin kökeni, kendini aşırı derecede, sanki 'amcıklaşana' kadar yormak veya bitirmek anlamını içerir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Упиздячиваться [u-piz-dya-çi-vat'-sya] fiili, Rusça argo ve küfür jargonunda kişinin kendini fiziksel veya zihinsel olarak aşırı derecede yıpratması, bitkin düşürmesi durumunu ifade etmek için kullanılır. Toplumda yaygın olarak kullanılan пизда [piz-da] köküne dayanan bu tür fiiller, genellikle konuşmacının içinde bulunduğu olumsuz durumu, bıkkınlığı veya öfkeyi en üst düzeyde ifade etme ihtiyacından doğmuştur. Bu kelime, iş yükü altında ezilmeyi, bir görevi tamamlamak için kendini fazlasıyla zorlamayı veya tamamen enerjisiz kalmayı betimler. Söz konusu fiil, Elistratov'un Rus Argosu Sözlüğü'nde ve Plutser-Sarno'nun Büyük Rus Küfür Sözlüğü'nde benzeri küfür köklü yapıların kullanımı ve anlamsal yoğunluğu bağlamında incelenmektedir. Kelime, sıradan yorgunluğun ötesinde, kişinin dayanma sınırlarını zorlaması ve adeta 'pestilinin çıkması' halini vurgular.