Упиздовывать
(Upizdovıvat')- Defolmak, sıvışmak, ortadan kaybolmak: Bir yerden kaba, aşağılayıcı veya öfkeli bir şekilde ayrılmak, uzaklaşmak.
1. Örnek Cümle:- Ну всё, упиздовывай отсюда поскорее! [nu fsyo, u-piz-da-vı-vay at-s'u-da pas-ka-rey-e!]
- Tamamdır, defol git buradan hemen!
2. Örnek Cümle:- Куда он постоянно упиздовывает после работы? [ku-da on pas-ta-yan-na u-piz-da-vı-vay-et pos-le ra-bo-tı?]
- İşten sonra nereye sıvışıp duruyor sürekli?
- Birini şiddetle veya küfürlü bir şekilde kovmak: Bir kişiyi, varlığından rahatsız olunarak ve kaba bir dille bir yerden uzaklaştırma eylemi.
1. Örnek Cümle:- Он так ему надоел, что тот хотел, чтобы он просто упиздовывал. [on tak ye-mu na-da-yel, şto tot ha-tel, şto-bı on pros-ta u-piz-da-vı-val.]
- Ondan o kadar bıkmıştı ki, sadece defolup gitmesini istiyordu.
- Gitmek, ayrılmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Упиздовывать
Latin Transkripsiyonu: Upizdovıvat'
Okunuşu ve Vurgu: [u-piz-da-vı-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Упиздовывать fiili, Rusçadaki en ağır küfür köklerinden biri olan пизд- [pizd-] kökünden türemiştir. Bu kök, doğrudan kadın cinsel organı anlamına gelen пизда [piz-da] kelimesine dayanır. Fiilin yapısı, yön veya tamamlanmış eylemi ifade eden у- [u-] ön eki ve bitmemişlik (imperfective aspect) bildiren -овывать [-ovı-vat'] son eki ile oluşmuştur. Bu etimolojik yapı, kelimenin sadece bir eylemi değil, aynı zamanda yoğun bir aşağılama ve öfke ifadesini taşıdığını gösterir. Kelime, съёбываться [s'yo-bı-vat'-sa] gibi benzer kaba argo fiillerle aynı anlamsal alana düşer ve "aceleyle, öfkeyle veya kaba bir şekilde ayrılmak" anlamını güçlendirir. Plutser-Sarno (2005) gibi kaynaklar, bu tür "küfür kökünden" türeyen fiillerin dilbilimsel anatomisini detaylıca incelemektedir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Упиздовывать fiili, Rus argo jargonunda ve gündelik kaba dilde "gitmek, defolmak, sıvışmak" gibi anlamlara gelirken, bu eylemi aşırı derecede agresif, aşağılayıcı ve hor görücü bir tonda ifade eder. Kelime, konuşmacının muhatabına veya duruma karşı duyduğu yoğun öfke, bıkkınlık, tiksinti veya mutlak bir umursamazlığı yansıtır. Standart dildeki уходить [u-ha-dit'] (gitmek, ayrılmak) fiilinin en kaba ve aşağılayıcı karşılığıdır. Genellikle emir kipiyle kullanılarak muhatabın derhal ve konuşmacının gözünden uzaklaşmasını talep eder. Bu tür ifadeler, Zemskaya (1996) ve Sannikov (1999) tarafından incelenen dilsel oyunlar ve toplumsal reddediş mekanizmaları içinde kendine yer bulur. Levin (1986) ise bu tür müstehcen ifadelerin pragmatik analizinde, fiilsiz kovma cümlelerinin ve pasif-agresif yapıların bir parçası olarak nasıl işlev gördüğünü belirtir. Kelime, yeraltı dünyası jargonu olan феня [fe-nya] içinde de yaygın bir kullanıma sahiptir, burada aciliyet, gizlilik veya otoriteye karşı gelme durumlarında tercih edilebilir. Örneğin, Sovyet dönemindeki kamp argosunda veya suç ortamlarında, bir yerden hızlıca ve iz bırakmadan ayrılma anlamını pekiştirebilir. Bu fiil, konuşmacının ruh halindeki derin bir hüsranı veya kavgacı bir tutumu vurgulamak için sıkça başvurulan bir araçtır ve herhangi bir resmi veya saygılı ortamda asla kullanılmaz.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).