Упиздываться
(Upizdıvatsya)- Siktirip gitmek, sıvışmak, toz olmak: Bir yerden çok hızlı, apar topar ve çoğu zaman kaçar gibi ayrılmak.
1. Örnek Cümle:- Когда начальник зашёл, все быстро упиздывались. [kag-da na-çal-nik za-şol, fsye bıst-ra u-piz-dı-va-lis']
- Patron içeri girdiğinde herkes siktir olup gitti.
2. Örnek Cümle:- Давай, упиздывайся отсюда по-быстрому! [da-vay, u-piz-dı-vay-sya at-syu-da pa-bıs-tra-mu!]
- Hadi, buradan hemen siktir ol git!
- Sorumluluktan kaçmak, kaytarmak: Bir görevden, problemden veya yükümlülükten kaba bir şekilde kaçınmak, kendini sıyırmak.
1. Örnek Cümle:- Не пытайся упиздываться от своих проблем. [nye pı-tay-sya u-piz-dı-va-tsa at sva-yih prob-lyem]
- Sorunlarından siktir olup gitmeye çalışma.
2. Örnek Cümle:- Он постоянно упиздывается от любой работы. [on pas-ta-yan-na u-piz-dı-va-yet-sya at lyu-boy ra-bo-tı]
- O sürekli her türlü işten kaytarıp durur (siktir olur).
- Amcıklanarak sıvışmak / Amcıklaşarak uzaklaşmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Упиздываться
Latin Transkripsiyonu: Upizdıvatsya
Okunuşu ve Vurgu: [u-piz-dı-va-tsa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Fiil, Rusçanın en temel küfür köklerinden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı, amcık) kelimesinden türemiştir. Fiile eklenen у- [u-] ön eki, genellikle bir hareketin tamamlanmasını veya bir yerden uzaklaşmayı ifade ederken, -ывать [-ıvat'] son eki fiile süreklilik veya tekrarlama anlamı katan imperfective bir yapıdır. Sonundaki dönüşlü -ся [-sya] eki ise eylemin özne üzerinde gerçekleştiğini veya öznenin kendisi için yapıldığını belirtir. Kelime, etimolojik olarak 'amcık gibi sıvışmak' ya da 'kendini amcıklayarak uzaklaştırmak' gibi kaba bir anlama gelir ve hızla, çoğu zaman da utanç verici veya sorumsuz bir şekilde uzaklaşma eylemini vurgular.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Упиздываться [u-piz-dı-va-tsa] fiili, Rusça argo ve küfür jargonunda (mat) oldukça kaba ve müstehcen bir ifade olup, öncelikle 'hızla uzaklaşmak', 'kaçmak', 'ortadan kaybolmak' veya 'bir sorumluluktan sıvışmak' anlamlarında kullanılır. Kelimenin kökenindeki пизда [piz-da] öğesi, bu eyleme aşırı bir vurgu ve aşağılayıcı bir ton katar. Genellikle hoş olmayan bir durumdan, beladan veya sorumluluktan, ani ve genellikle görgüsüzce bir şekilde uzaklaşmayı ifade eder. Bu fiilin kullanımı, konuşmacının içinde bulunduğu duruma karşı duyduğu bıkkınlığı, öfkeyi veya küçümsemeyi dile getirirken, aynı zamanda eylemi gerçekleştiren kişinin ciddiyetsizliğini veya korkaklığını da ima edebilir. Rus dilindeki bu tür müstehcen fiiller, Levin (1986) ve Sannikov (1999) gibi dilbilimcilerin de belirttiği gibi, sadece kaba bir anlam taşımakla kalmaz, aynı zamanda konuşucunun duygusal durumunu ve toplumsal normlara karşı duruşunu da yansıtan güçlü pragmatik işlevlere sahiptir.