Туды его в дышло
(Tudı yevo v dışlo)- Canı cehenneme, siktirsin gitsin, kahrolası: Bir kişiye veya duruma karşı duyulan yoğun öfke, tiksinti, bıkkınlık veya lanetleme ifadesi. Genellikle bir şeyden kurtulma veya birini azarlama isteğiyle kullanılır.
1. Örnek Cümle:- Да туды его в дышло, чтобы больше я его не видел! [da tu-dı ye-vo v dış-lo, ştob bol'şe ya ye-vo nye vi-del!]
- Canı cehenneme onun, bir daha onu görmeyeyim!
2. Örnek Cümle:- Чтоб этому дураку туды его в дышло, со своими идеями! [ştob e-ta-mu du-ra-ku tu-dı ye-vo v dış-lo, sa svay-i-mi i-dye-ya-mi!]
- O aptal da ideası da siktirsin gitsin!
- Onu dingile sok
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Туды его в дышло
Latin Transkripsiyonu: Tudı yevo v dışlo
Okunuşu ve Vurgu: [tu-dı ye-vo v dış-lo]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
İfade, arkaik Rusçada 'oraya, o yere' anlamına gelen `туды` [tu-dı] (modern Rusçada `туда` [tu-da]) zarfı, 'onu/onun' anlamına gelen `его` [ye-go] zamiri, 'içine, -e, -a' anlamına gelen `в` [v] edatı ve 'dingil, direk, şaft' anlamındaki `дышло` [dı-şlo] kelimelerinden oluşur. `Дышло` [dı-şlo], özellikle at arabalarının veya sabanların ön kısmına takılan uzun ve sağlam ahşap direği ifade eder (Vasmer, 1986). Kelimenin birebir çevirisi 'Onu dingile sok' şeklindedir ve bu, bir şeyi zorla, istenmeyen bir yere sokma veya bir engelle karşılaştırma fikrini çağrıştırır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
'Туды его в дышло' ifadesi, Rusça küfür jargonunun derinliklerinde yer alan, kırsal kökenli ve oldukça eski bir beddua veya ilenmedir. Temel olarak, birine veya bir duruma karşı duyulan aşırı öfke, bıkkınlık, tiksinti veya nefretin dışavurumudur. İfade, kişinin veya durumun 'canı cehenneme' veya 'siktirsin gitsin' anlamında şiddetli bir şekilde reddedildiğini gösterir. `Дышло` [dı-şlo] kelimesinin çağrıştırdığı katı, kontrol edilemez ve istenmeyen bir nesneye 'sokma' eylemi, pragmatik açıdan bir tür pasif-agresif kovma cümlesi olarak analiz edilebilir (Levin, 1986). İfade, doğrudan bir cinsel çağrışım taşımamakla birlikte, kaba ve aşağılayıcı bir tona sahiptir. Rus argosunun geniş sözlüğünde (Plutser-Sarno, 2005; Mokienko & Nikitina, 2000), bu tür arkaik ifadeler, sadece kaba bir dil değil, aynı zamanda geçmişin toplumsal ilişkilerine ve yaşam biçimlerine dair izler taşıyan kültürel kalıntılar olarak da incelenir. `Брань` [bran'] kategorisine giren bu ifade, modern Rusçada yaygınlığını yitirse de, edebi metinlerde veya eski kuşakların dilinde hala karşılaşılabilen güçlü bir küfürdür.