Триппер-бар
(Tripper-bar)- Dermatoveneroloji dispanseri / Cilt ve zührevi hastalıklar kliniği: Cinsel yolla bulaşan hastalıkların teşhis ve tedavisinin yapıldığı sağlık kuruluşu için kullanılan argo ve aşağılayıcı bir ifade.
1. Örnek Cümle:- Мне надо в триппер-бар заскочить, анализы сдать. [mnye na-da v trip-per-bar zas-ka-çit', ana-li-zı s-dat']
- Bel soğukluğu kliniğine uğramam lazım, tahlil vermeye.
2. Örnek Cümle:- Опять у тебя проблемы, что ли? Что, опять в триппер-бар дорогу держишь? [a-pyat' u ti-bya prab-le-mı, şto li? şto, a-pyat' v trip-per-bar da-ro-gu der-jiş?]
- Yine mi başın dertte? Ne oldu, yine mi zührevi hastalıklar kliniğine yolun düştü?
- Bel soğukluğu barı
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Триппер-бар
Latin Transkripsiyonu: Tripper-bar
Okunuşu ve Vurgu: [trip-per-bar]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu ifade, iki ayrı kelimenin birleşiminden oluşmuştur. İlk kelime olan триппер [trip-per], Almanca kökenli “Tripper” kelimesinden Rusçaya geçmiştir ve “bel soğukluğu” ya da “gonore” anlamına gelir. İkinci kelime olan бар [bar] ise İngilizceden Rusçaya geçmiş olup, içki servisi yapılan eğlence veya buluşma yeri anlamındadır. İfadenin bir bütün olarak kelime anlamı, tıbbi bir rahatsızlığın (bel soğukluğu) adıyla, sosyal bir mekanın (bar) birleşiminden oluşarak ironik ve alaycı bir anlam taşımaktadır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Триппер-бар [trip-per-bar] ifadesi, resmi adı кожно-венерологический диспансер [koj-no-ve-ne-ro-lo-gi-çes-kiy dis-pan-ser] olan “dermatoveneroloji dispanseri” veya “cilt ve zührevi hastalıklar kliniği” gibi tıbbi kurumları alaycı ve aşağılayıcı bir şekilde tanımlamak için kullanılan argo bir terimdir. Bu ifade, genellikle cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlarla (CYBE) ilişkili utanç, damgalama ve hoşnutsuzluk duygularını yansıtır. Toplumda bu tür hastalıklar ve tedavi görülen yerler genellikle olumsuz algılandığından, insanlar bu ciddi kurumları sıradan veya hatta olumsuz çağrışımları olan bir “bar” ile birleştirerek mizah yoluyla başa çıkmaya çalışır.
Rus argosunda, resmi kurum veya durumları ironik ya da küçümseyici takma adlarla yeniden adlandırma yaygın bir pratiktir (Elistratov, 2000). “Bar” kelimesinin kullanılması, bir sağlık kuruluşuna yapılan ziyaretin, keyif alınan bir eğlence yeri gibi algılanan bir bar ziyaretine benzetilmesiyle, durumun absürtlüğünü ve alaycılığını vurgular. Bu tür bir dil oyunu (Sannikov, 1999), konuşmacının otoriteye veya toplumsal normlara karşı duyduğu küçümsemeyi veya rahatsızlığı ifade etmenin bir yolu olabilir. Sovyet ve post-Sovyet dönemlerinde, CYBE kliniklerinin genellikle toplumun gözünde kötü bir itibarı vardı ve bu tür argolar, bu kurumlara yönelik yaygın tutumları yansıtmaktaydı. İfade, dolayısıyla sadece bir yerin adı olmaktan öte, toplumsal bir algıyı ve bu algıya verilen tepkiyi temsil etmektedir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.