1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Тетка пришла
Latin Transkripsiyonu: Tetka prişla
Okunuşu ve Vurgu: [tet-ka priş-la]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

İfade, "teyze" veya genel olarak yaşlıca bir kadın anlamına gelen тетка [tet-ka] kelimesi ile "geldi" anlamına gelen пришла [priş-la] fiilinin dişil geçmiş zaman çekiminden oluşur. Тетка [tet-ka] kelimesi, standart Rusçada "teyze" anlamına gelen тетя [tyo-tya] kelimesinin halk ağzındaki veya samimi/küçültme formudur ve bazen lakap takan veya küçümseyici bir tona sahip olabilir.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Тетка пришла [tet-ka priş-la] ifadesi, Rus kültüründe menstrüasyonun başlangıcını ifade etmek için kullanılan yaygın bir örtmecedir (eufemizm). Bu tür örtmeceler, menstrüasyon gibi doğal ancak toplumsal olarak hâlâ belirli düzeyde tabu veya hassas kabul edilen konuları doğrudan adlandırmaktan kaçınmak amacıyla geliştirilmiştir (Zemskaya, 1996; Uspensky, 1994). İfadedeki тетка [tet-ka] (teyze/kadın) kelimesi, menstrüasyon döngüsünü dışarıdan gelen, bazen istenmeyen veya rahatsız edici bir "ziyaretçi" gibi kişiselleştirir. Bu personifikasyon, konuşucunun bu fizyolojik süreci hafifletmek veya onunla dalga geçmek için kullandığı psikolojik bir mekanizma olarak değerlendirilebilir (Levin, 1986). Benzer personifikasyonlar, çocuk dilinde veya halk folklorunda da görülür; burada soyut kavramlar veya doğal olaylar, insan figürleri üzerinden somutlaştırılır (Belousov, 1998). Bu durum, ifadenin daha çok kadınlar arasında veya samimi ortamlarda kullanıldığında espri veya anlayışla karşılandığını gösterir. Rusçada месячные [me-syaç-nı-ye] (aylıklar) veya менструация [men-stru-a-tsiya] gibi doğrudan terimler bulunmasına rağmen, bu tür örtmecelerin kullanımı, konunun hassasiyetini veya konuşucunun mahremiyetini koruma isteğini yansıtır. Тетка пришла [tet-ka priş-la], konuyu dolaylı yoldan ve çoğunlukla mizahi veya hafif alaycı bir tonla ele alır, böylece rahatsız edici olabilecek bir durumu daha kabul edilebilir kılar. Plutser-Sarno (2005) gibi argoyu inceleyen kaynaklar, bu tür imalı ifadelerin günlük dildeki yerini ve işlevini vurgular.

4. KAYNAKÇA

• Belousov, A. F. (1998). Русский школьный фольклор (Rus Okul ve Sokak Folkloru).
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
• Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).
• Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).