1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Тереться
Latin Transkripsiyonu: Teret'sya
Okunuşu ve Vurgu: [ti-ret'-sya]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Тереться [ti-ret'-sya] fiili, Rusçada "ovmak", "sürtmek" anlamına gelen тереть [ti-ret'] fiilinin dönüşlü (reflexive) biçimidir. Vasmer'in etimolojik sözlüğüne (Vasmer, 1986) göre, kelime Proto-Slavca *tertī kökünden türemiş olup, "ovalamak, öğütmek" anlamlarını taşır. Bu kök, Sanskritçe tṛṇátti (öğütmek), Latince terere (ovmak, aşındırmak) ve Eski Yunanca τέρτρω (delmek, aşındırmak) gibi diğer Hint-Avrupa dillerindeki benzer köklerle akrabadır. Bu etimolojik köken, kelimenin temel anlamının fiziksel bir sürtünme veya temas eylemine dayandığını açıkça göstermektedir. Dönüşlü {-ся} eki ise eylemin özne tarafından kendine veya karşılıklı olarak yapıldığını belirtir, yani "kendini ovmak" veya "birbirine sürtünmek" anlamlarını taşır.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Тереться [ti-ret'-sya] kelimesinin "cinsel ilişkiye girmek" anlamında kullanımı, fiziksel sürtünme eyleminin cinsel aktiviteyle olan güçlü çağrışımından kaynaklanan bir anlamsal kaymadır. Bu durum, dilbilimde "örtmece" (eufemizm) veya "metonimi" (bir şeyin adını başka bir şey yerine kullanma) olarak bilinen bir süreçtir. Cinsel eylemi doğrudan ve kaba bir şekilde ifade etmekten kaçınırken, dolaylı yoldan ima etmek için kullanılan bu tür ifadeler, Rus argosunda yaygın olarak görülür (Elistratov, 2000; Mokienko & Nikitina, 2000). Sürtünme eylemi, hem ön sevişmenin hem de cinsel birleşmenin temel fiziksel bileşenlerinden biri olduğu için, kelime zamanla cinsel ilişkinin kendisi için bir argo terim haline gelmiştir. Bu kullanım, genellikle erkekler arasındaki kaba şakalaşmalarda, cinsel ilişkiyi daha az doğrudan ama yine de müstehcen bir tonda ifade etmek istendiğinde veya cinsel birleşmeyi ima ederken kullanılır. Sözcüğün bu bağlamdaki işlevi, cinsel aktiviteyi betimlerken aynı zamanda belirli bir derecede kaba ve saygısız bir ton taşır (Plutser-Sarno, 2005; Levin, 1986). Rus argosunda, cinsel içerikli birçok kelime gibi, тереться [ti-ret'-sya] da konuşucunun içinde bulunduğu sosyal çevreye ve konuşmanın amacına göre farklı kaba veya mizahi tonlamalar kazanabilir. Kelime, Rusçanın ağır küfür köklerinden biri olan "ебать" [ye-bat'] fiilinin doğrudan eş anlamlısı olarak kullanıldığında, tüm kaba ve müstehcen anlamlarını devralır.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).