Такую вашу
(Takuyu vaşu)- Lanet olsun!, Kahretsin!, Sizin ananıza söveyim! (Genel öfke, bıkkınlık veya hayal kırıklığı ifadesi): Rusçadaki en ağır küfürlerden biri olan «ебаную вашу мать» [yeb-a-nu-yu va-şu mat'] ifadesinin bilinçli olarak kısaltılmış, örtmeceli ve dolaylı bir atfı olarak kullanılan, duruma veya genel bir olaya karşı duyulan şiddetli olumsuz duyguyu ifade eden bir küfür. Konuşmacı, küfrün tüm ağırlığını üstlenmeden, dinleyicide aynı etkiyi yaratmayı amaçlar.
1. Örnek Cümle:- Ну такую вашу, опять всё сломалось! [nu ta-ku-yu va-şu, ap-yat' fs-yo sla-ma-las']
- Lanet olsun, yine her şey bozuldu!
2. Örnek Cümle:- Да такую вашу, когда это кончится?! [da ta-ku-yu va-şu, kag-da e-ta kon-çi-tsa?!]
- Yeter artık, ne zaman bitecek bu?!
- Sizin böyle / Böyle sizin
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Такую вашу
Latin Transkripsiyonu: Takuyu vaşu
Okunuşu ve Vurgu: [ta-ku-yu va-şu]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Такую вашу» [ta-ku-yu va-şu] ifadesi, Rusçada dişil tekil iyelik halindeki sıfat olan «такую» [ta-ku-yu] (böyle/bunun gibi) ve yine dişil tekil iyelik halindeki «вашу» [va-şu] (sizin) kelimelerinin birleşimidir. Birebir çevrildiğinde “sizin böyle” veya “böyle sizin” anlamına gelir. Ancak bu ifade, Rusçanın en ağır ve yaygın küfürlerinden biri olan «ебаную вашу мать» [yeb-a-nu-yu va-şu mat'] (sizin ananızı sikeyim) cümlesinin bilinçli bir kısaltması, örtmecesi veya dolaylı bir atfıdır. Bu nedenle, kelimelerin yüzeydeki anlamları ile kastedilen gerçek anlam arasında büyük bir fark bulunmaktadır. İfadenin gücü ve küfür niteliği, tamamının telaffuz edilmeyen «мать» [mat'] (anne) kelimesi ve fiilin ima edilmesinden kaynaklanır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rusçada ağır küfürlerin (genellikle Plutser-Sarno, A. (2005) ve Levin, Y. I. (1986) tarafından incelenen “dört ana kök” etrafında şekillenen küfürlerin) genellikle tam olarak telaffuz edilmeyip, bir kısmının atılarak veya değiştirilerek kullanılması yaygın bir dilsel stratejidir. Bu durum, hem söyleyenin küfrün tamamının şiddetinden kaçınmasına hem de dinleyicinin bağlamdan küfrün ne olduğunu anlamasına olanak tanır. «Такую вашу» [ta-ku-yu va-şu] gibi kısaltmalar, özellikle toplumsal olarak daha “kabul edilebilir” ortamlarda veya küfrün etkisini biraz yumuşatmak istendiğinde tercih edilir. Bu, aynı zamanda dilsel bir oyun ve pragmatik bir stratejidir (Sannikov, V. Z. (1999) ve Zemskaya, E. A. (1996) tarafından açıklanan mekanizmalara benzer). Konuşmacı, küfrün tüm ağırlığını üstlenmeden, dinleyicide aynı etkiyi yaratmayı hedefler.
İfade, genellikle öfke, bıkkınlık, hayal kırıklığı veya şiddetli bir sinir anında, muhataba yönelik doğrudan bir küfürden ziyade, yaşanan duruma veya genel bir olaya yönelik bir reaksiyon olarak kullanılır. Asıl kastedilen «ебаную вашу мать» [yeb-a-nu-yu va-şu mat'] gibi bir küfürdür, ancak söylenmez, yalnızca ima edilir. Bu tür örtmeceli kullanımlar Rus argosunda oldukça yaygındır (Elistratov, V. S. (2000) ve Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000)). Örneğin, «блин» [blin] (gözleme) kelimesinin ağır bir küfür yerine hafif bir hayal kırıklığı ifadesi olarak kullanılması bu stratejinin bir başka örneğidir. Uspensky, B. A. (1994), Rusça ekspresif frazeolojinin mitolojik boyutlarına dikkat çeker ve anne figürüyle ilgili küfürlerin derin kültürel ve hatta pagan inançlarla bağlantılı olduğunu belirtir. «Такую вашу» [ta-ku-yu va-şu] ifadesi de gücünü bu kökenden alır, ancak küfrün doğrudan ifade edilmeyerek gizlenmesi, onun toplumsal alandaki işlevini değiştirir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).
